18. ve 19. Yüzyıllar Batı Resim Sanatında Savaş Olgusu

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: CAN ÇOBANOĞLU

Danışman: Sibel Almelek İşman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, savaşın sadece tarihsel bir olay olarak değil, aynı zamanda kültürel, ideolojik ve estetik bir anlatı olarak nasıl resmedildiğini göstermeyi amaçlayarak, 18. ve 19. yüzyıl Batı resimlerinde savaş olgusunun biçimsel ve tematik tasvirini incelemektedir. Bu bağlamda, savaş resminin sanat tarihindeki önemi analiz edilmekte ve Rokoko, Yeni-Klasikçilik, Akademik Sanat, Romantizm, Oryantalizm ve Realizm gibi önemli sanatsal akımlar boyunca geçirdiği evrim hem tarihsel hem de estetik açıdan değerlendirilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Batılı kültürel kodların, iktidar yapılarının ve ideolojik anlatıların savaşla ilgili resim sanatında hangi görsel stratejiler aracılığıyla ifade edildiğini incelemektir. Bayraklar, atlar, kadınlar ve etnik figürler gibi sembolik bileşenlere odaklanılarak 117 sanat eseri ve 80'den fazla tarihi savaş üzerinde karşılaştırmalı bir analiz yapılmıştır. Fausto Zonaro, Eugène Delacroix, Francisco Goya, Horace Vernet ve John Trumbull'un eserlerini kapsayan analiz, her bir sanatçının temsile yaklaşımının kendine özgü tarihsel, kültürel ve ideolojik ortamlarından nasıl etkilendiğini vurgulamaktadır. Buna ek olarak, sanatçıların savaş zamanındaki ilk elden deneyimleri veya otobiyografik unsurların dahil edilmesi, görsel anlatıyı kişisel tanıklık ve tanıklık katmanlarıyla zenginleştirmektedir. Analizler, savaş temalı sanat eserlerinin yalnızca tarihsel olayların görsel kayıtları olmadığını, aynı zamanda ulusal kimlik, siyasi meşruiyet ve kültürel hâkimiyet gibi fikirleri şekillendiren ve pekiştiren etkili ideolojik araçlar olarak hizmet ettiğini ortaya koymaktadır. Zonaro'nun Osmanlı İmparatorluğu'nu disiplinli, modern bir devlet olarak tasvir etmesinden Goya'nın ahlaki çöküş ve insani acılara dair canlı imgelerine kadar, bu sanat eserleri savaş temsillerinin daha geniş siyasi anlatılarla nasıl örtüştüğünü göstermektedir. Dolayısıyla, bu eserler sadece estetik yaratımlar olarak değil, aynı zamanda kolektif hafızanın oluşumunda etkin rol oynayan kültürel, siyasi ve sosyal yapılar olarak da görülmelidir.