Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Geleneksel Türk Sanatları Ana Sanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FERİDE KÖSE DUMRUL
Danışman: FİLİZ ADIGÜZEL TOPRAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:'Molla Câmi'in 'Heft Evreng' Adlı Eserindeki Minyatürlerde Doğa Elemanları' adlı tez çalışmasında, 16. Yüzyıl Safevi dönemi minyatür sanatının üslûp bakımından önemli bir örneği incelenmiştir. Çalışmadaki amaç, döneminin üslûp özelliklerini en iyi şekilde yansıtan Heft Evreng'i tanıtmanın yanında, minyatür sanatı uygulamalarında geniş yer tutan doğa elemanlarının bu yazma örneğinde form ve uygulama teknikleri bakımından özelliklerinin incelenmesidir. Tez çalışması kapsamında Heft Evreng' de yer alan minyatürlerde kullanılan doğa elemanları sınıflandırılmış (ağaçlar, çiçekler ve küçük bitkiler, kayalar ve taşlar ve bulutlar) ve bu elemanların biçimsel ve detaylı çizim aşamalarının nasıl meydana getirildiği üzerine bir inceleme yapılmıştır. Tez çalışması üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, Molla Câmi'nin (1414-1492) yaşamı ve eserleri, teze konu olan Heft Evreng adlı eserinin fiziki ve edebi özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, seçilmiş olan doğa elemanlarının dış ve detaylı çizimi yapılmış ve kullanıldığı minyatürdeki yeri kesit halinde verilmiş ve incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, yedi adet tasarım uygulaması yapılmıştır. Yapılan tez çalışması kapsamında iki uygulama yapılmıştır. İlk uygulamada, minyatürlerde yer alan doğa elemanlarının tamamının detaylı çizimleri yapılmış ve seçilmiş doğa elemanlarının dış hatlarının çizimi ve minyatürde bulunduğu kesit görsel olarak sunulmuştur. İkinci uygulama çalışmasında ise, yazmadaki yedi başlık altında toplanan, 28 adet tam sayfa minyatürün 26'sında kullanılmış olan doğa elemanlarının çoğu kullanılarak, her başlık için ayrı ayrı yedi özgün tasarım yapılmıştır. Sayfa düzenine uygun olması açısından, sayfa kenarı halkâr tekniği kullanılarak üç ayrı tasarım ile tamamlanmıştır. yapılmıştır. Tasarımlarda murakka üzerine altın, guaj boya ve sulu boya ile uygulanmıştır.