A Constraint programming based transformation approach for a multi-objective and multi-mode resource investment project scheduling problem under fuzzy-stochastic environments

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GİZEM ÇAKIR

Danışman: Kemal Subulan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tezin ilk bölümünde, çok modlu, kaynak kısıtlı, kesikli zaman-maliyet ödünleşim problemi (ÇMKK-KZMÖP), belirlilik altında ele alınmıştır. Problemin çözümü için ilk olarak, yeniden düzenlenmiş doğrusal tamsayılı programlama (DTP) modeli önerilmiştir. Daha sonra, bir kısıt programlama (KP) modeli geliştirilerek, gerçek hayata uygun boyutlardaki problemlerin, makul süreler içerisinde çözümü hedeflenmiştir. Çeşitli arama stratejileri de uygulanarak, önerilen KP modelinin performansı arttırılmaya çalışılmıştır. Küçük/Orta/Büyük boyutlu test problemleri üzerinde gerçekleştirilen bir deneysel çalışmanın yanı sıra, uluslararası bir Kurumsal Kaynak Planlaması (KKP) yazılım firmasına ait bir gerçek hayat uygulamasına da yer verilmiştir. Hesaplamalı analizler göstermektedir ki, önerilen KP modeli ile özellikle gevşetilmiş teslim zamanı ve sıkı insan kaynağı kısıtları altında, DTP modeline göre, daha kısa süreler içerisinde, çok daha kaliteli çözümler elde edilebilmektedir. Tezin ikinci bölümünde ise, çok amaçlı çok modlu bulanık-stokastik kaynak yatırımlı proje çizelgeleme probleminin (ÇAÇM-BS-KYPÇP) çözümü için, KP tabanlı yeni bir dönüştürme yaklaşımı önerilmiştir. Bu yaklaşım, temel olarak bir sınır & ayrıştırma prensibine dayanmaktadır. Böylece problem, belirlilik altındaki alt, üst ve orta seviyedeki problemlere ayrıştırılabilmektedir. Probleme ait rassallık türünde belirsizlik içeren bileşenler de senaryo tabanlı stokastik programlama tekniği kullanılarak ele alınmıştır. Proje tamamlanma zamanı ve toplam kaynak maliyeti gibi çelişen hedeflerin beklenen değerlerini eş zamanlı olarak ele alabilmek ve uzlaşık bulanık proje çizelgeleri üretebilmek amacıyla, KP temelli dönüştürme yaklaşımının içerisine, bir ağırlıklı toplamsal bulanık hedef programlama tekniği dâhil edilmiştir. Hesaplamalı sonuçlar göstermektedir ki, önerilen KP temelli dönüştürme yaklaşımı hem çözüm kalitesi hem de hesaplama süresi açısından, klasik DTP temelli yaklaşımlara göre çok daha iyi performans gösterebilmektedir.