HİDRADENİTİS SUPPURATİVA TANILI HASTALARDA KLİNİK AKTİVİTE, DEPRESYON, ANKSİYETE VE UYKU BOZUKLUĞU VARLIĞININ YAŞAM KALİTESİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASAMAN KARBALAEIHOSSEIN
Danışman: ŞEBNEM AKTAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç Hidradenitis suppurativa sıklıkla apokrin ter bezlerinden zengin alanların tutulumu ile karakterize, ağrılı ve inflamatuar lezyonlar şeklinde ortaya çıkan kıl foliküllerinin kronik bir hastalıktır. Hastalığın ortalama prevalansı yaklaşık %1 olup, kadınlarda erkeklere göre daha sık rastlanmaktadır. Hastalığın seyrinde aksillar, inguinal ve perineal bölgeler sıklıkla tutulmaktadır. Sikatriks ve şekil bozukluğuna neden olan kötü kokulu ve ağrılı lezyonlar nedeni ile hastaların yaşam kalitesi önemli derecede etkilenmektedir. Bu çalışmada HS hastalarının yaşam kaliteleri, uyku bozuklukları ve duygusal durumları ile hastalık şiddeti ve hastalık semptomları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Çalışmaya, Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıklar polikliniğine başvuran 32 HS hastası ve 32 sağlıklı gönüllü dahil edilmiştir. Hasta ve kontrol grubu sosyodemografik bilgiler, hastane anksiyete ve depresyonu ölçeği (HAD), dermatolojik yaşam kalitesi ölçeği (DYKÖ), Pittsburgh uyku kalitesi indeksi (PUKİ) açısından değerlendirilmiş olup, hasta grubu ayrıca Hurley evrelemesi, hekimin global değerlendirmesi, modifiye Sartorius skorlaması, ağrı, kaşıntı ve algılanan stres VAS skorları ile klinik olarak değerlendirilmiştir. Çalışma verilerinin analizi SPSS v.24 (SPSS Inc., Chicago, IL, USA) programında yapılmıştır. Anlamlılık düzeyi p0,05). Hastaların DYKİ ölçeği toplam skoru ile tüm hastalık kaşıntı VAS skoru ve algılanan stres VAS skoru arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır (p<0,05 r=0,391; p<0,05 r=0,425; sırasıyla). Ayrıca HAD ölçeği toplam skoru ile son üç günlük ağrı, son üç günlük ve tüm hastalık kaşıntı VAS skorları ve algılanan stres VAS skoru arasında da pozitif korelasyon belirlenmiştir (p<0,05 r=0,428; p<0,01 r=0,526; p<0,01 r=0,530; p<0,05 r=0,493; sırasıyla). PUKİ toplam skoru ile son üç günlük kaşıntı ve algılanan stres VAS skorları arasında da pozitif korelasyon saptanmıştır (p<0,05 r=0,366, p<0,05 r=0,466; sırasıyla). PUKİ toplam skoru ile HAD toplam skoru arasında, DYKÖ toplam skoru ile PUKİ toplam skoru arasında, HAD ölçeği toplam skoru ile DYKÖ toplam skoru arasında da pozitif korelasyon belirlenmiştir (p<0,05 r=0,483; p<0,05 r=0,486; p<0,01 r=0,552). Sonuç Bu çalışmada, HS hastalığının şiddeti ile hastaların yaşam kaliteleri, uyku bozuklukları ve duygu durum bozukluğu gelişimi arasında herhangi bir korelasyon saptanmazken, hastaların ağrı ve kaşıntı şikayetleriyle algıladığı stresin yaşam kalitelerini önemli ölçüde düşürerek uyku kalitesinde azalmaya ve duygu durum bozukluğuna sebep olabileceği gösterilmiştir. Duygu durum bozukluğu belirlenen hastalarda uyku kalitesinde azalma görülürken uyku kalitesinde azalma izlenen hastalarda da yaşam kalitesinde düşme olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, HS kronik bir deri hastalığı olmasına karşın multidisipliner tedavi yaklaşımı ile eşlik eden duygu durum ya da uyku bozukluğunun uygun yönetimi ile hastaların yaşam kalitelerinin arttırılabileceği düşünülmüştür.