Türkiye'deki çocuk müzelerinin koleksiyon ve eğitim açısından değerlendirilmesi


Creative Commons License

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Güzel Sanatlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURÇİN SEYMAN

Danışman: Sibel Almelek İşman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocuk Müzeleri, geleneksel müze anlayışından uzak çocukların etkileşim, deneyim ve oyun temelli öğrenme ilkesiyle kısıtlanmadan hareket edebildikleri eğitim odaklı mekânlardır. Bu çalışmada Türkiye'deki çocuk müzeleri, tematik yapılar doğrultusunda oyuncak, oyun, çocuk, edebiyat, uçurtma, kukla ve gölge oyunu biçiminde altı tema içinde sınıflandırılmış; yalnızca müze statüsündeki kurumlara kronolojik bir düzen içerisinde ele alınarak koleksiyon ve eğitim açısından araştırılmıştır. Türkiye'de yer alan 23 çocuk müzesinin koleksiyon ve eğitimleri incelenmeden önce, çalışmanın kapsamı yalnızca Türkiye ile sınırlandırılmamış; çocuk müzeciliğinin tarihi ve Dünya'daki çocuk müzeleri de araştırılmıştır. Araştırma kapsamına, bilim ve kültür merkezleri ile sanat müzeleri ya da çocuklara yönelik etkinlikler düzenlese dahi çocuk müzesi niteliği taşımayan kurumlara yer verilmemiştir. Eğitim etkinlikleri, çocuk müzelerinde gerçekleştirilen ve 18-48 ay bebek, 3-12 yaş çocuk ile 18 yaş üzeri yetişkin gruplarına özel olarak tasarlanan atölyeler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda müzelerin hedef kitlelere özgü öğrenme yaklaşımları dikkate alınmıştır. Türkiye'deki çocuk müzeleri resmî web siteleri ve sosyal medya hesapları üzerinden paylaşılan veriler doğrultusunda analiz edilmiştir. Bu yaklaşım ile de Türkiye'deki çocuk müzelerinin mevcut durumunun ulusal ve uluslararası bağlamda değerlendirilmesine olanak sağlanmıştır.