Economic Growth, Institutions and Income Inequality
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EROL TÜRKER TÜMER
Danışman: YEŞİM ÜÇDOĞRUK GÜREL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ekonomistler, kurumların, ekonomik büyüme ve refahın temel belirleyicileri arasında olduğunu uzun zamandır kabul etmektedir. Bununla birlikte, kurumsal yapıların ekonomik sonuçları nasıl etkilediği sorusu hala bir tartışma konusudur, çünkü şimdiye kadar ne teorik ne de ampirik çalışmalar kurumlar ve ekonomik değişkenler arasındaki olası etkileşim mekanizmalarını ayrıntılı bir şekilde ortaya koymamıştır. Bu tez, kurumları büyüme analizine dahil eden iki teorik model geliştirerek literatürdeki bu boşluğu doldurmaya çalışmaktadır. Çalışmada önerilen ilk model, kurumlar ve sermaye oluşumu arasında doğrudan bir bağlantı kurarak orijinal Solow büyüme modelini yeniden yapılandırmaktadır. Tasarruf-yatırım eşitliği ve sürtünmesiz sermaye piyasaları varsayımlarını gevşeten bu model, mülkiyet hakları kurumlarının diğer ülkeye özgü faktörlerle birlikte bir ekonominin yatırım dinamiklerini etkilediğini varsaymaktadır. Modelden elde edilen sonuçlar, sermaye piyasasında işlem maliyetlerini düşüren yüksek kaliteli kurumlar geliştirmenin sermaye birikimini, çıktı üretimini ve ekonomik büyümeyi teşvik edeceğini göstermektedir. Kurumsal gelişmenin nedenlerini ekonomik ilerleme üzerindeki etkileriyle eş zamanlı olarak inceleyen ikinci model, kurumlara ilişkin devlet politikalarının gelir, sermaye oluşumu ve ekonomik büyüme üzerinde önemli etkileri olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuçlar, açık bir şekilde, hükümetlerin kurumlara daha fazla yatırım yaptığı ekonomilerin daha iyi bir kurumsal çerçeveye, daha fazla sermaye stokuna ve daha yüksek gelir seviyelerine ve büyüme oranlarına sahip olacağını göstermektedir. Çeşitli dönemlere ait ülkeler arası verilerin incelenmesi, yukarıdaki çıkarımlarla uyumlu bazı bulgular ortaya koymuştur. Hem kesitsel analizler hem de panel veri analizleri, kurumsal kalitenin gelir seviyeleri, büyüme oranları ve sermaye oluşumu ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Varsayıldığı gibi, mülkiyet haklarını güvence altına alan, hukukun üstünlüğünü sürdüren ve siyasi özgürlüğü destekleyen kurumların ekonomik büyüme ve kalkınmaya yardımcı olduğu bulunmuştur. Buna ek olarak kanıtlar, bu sonuçların kontrol değişkenlerindeki, model yapısındaki, analiz yöntemindeki ve kurum tanımındaki değişikliklere karşı da sağlam olduğunu göstermektedir. Ayrıca, ampirik analizler, kurumların yanı sıra yatırım/tasarruf oranının da uzun vadeli ekonomik performansın temel belirleyicilerinden biri olduğunu göstermektedir. Sonuçlar, kaynaklarının daha büyük bir bölümünü sermaye genişlemesine ayıran ülkelerin daha yüksek gelir seviyeleri ve büyüme oranları kaydetme eğiliminde olduğunu belirtmektedir. Bu bulgular, birlikte değerlendirildiğinde, kurumsal gelişme ve sermaye birikiminin uzun vadede ekonomik ilerlemenin iki temel direği olduğunu ortaya koymaktadır. Daha da önemlisi, büyüme ve refahta gözlemlenen ülkeler arası farklılıkların önemli bir kısmının kurumsal kalite ve sermaye oluşumundaki farklılıklarından kaynaklandığına işaret etmektedirler. Buna paralel olarak, eldeki tez, zenginleşmek ve gelişmek için, ülkelerin, özellikle de gelir sıralamasında geride kalanların, öncelikle kurumsal çerçeveyi nasıl iyileştireceklerine ve sermaye genişlemesini nasıl teşvik edeceklerine ilişkin politika ve stratejiler geliştirmeye odaklanmaları gerektiğini öne sürmektedir. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Büyüme, Kurumlar, Ekonomik Kalkınma, Büyüme Modelleri, Yakınsama