Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ATILGAN
Eş Danışman: İBRAHİM ÖZTURA, GÖRSEV YENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erken başlangıçlı Alzheimer hastalığında(EBAH) tanıya kadar geçen süre geç başlangıçlı vakalara göre uzundur. Tanıda eğitim, kültür gibi demografik özelliklerden daha az etkilenen objektif tanısal gereçlere ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmanın amacı, pasif izleme paradigması ile kaydedilen N1 olaya-ilişkin potansiyel bileşeninin EBAH olguları ile sağlıklı kontroller(SK) arasındaki farklarını incelemek ve EBAH tanısında N1 bileşeninin kullanılabilirliğinin araştırılmasıdır. 17 beyin omurilik sıvısı(BOS) biyobelirteci destekli EBAH olgusu ile bu olgularla yaş, eğitim, cinsiyet açısından eşleştirilmiş 17 sağlıklı kontrolün verileri incelenmiştir. Ayrıntılı nöropsikolojik değerlendirmeleri yapılmış olan hasta ve sağlıklıların pasif izleme paradigması ile kayıtlanan OİP'leri çalışma kapsamında analiz edilmiştir. 10 cd/m2 şiddetinde ışık uyaranının kullanıldığı çalışmada frontal, santral, parietal ve oksipital olokasyonlarında orta hattan kayıtlanan N1 bileşeni(130-200 ms) ortalama genlik değerleri gruplar arasında karşılaştırılmıştır. Ayrıca N1 bileşeni anterior (frontosantral) ve posterior (parietooksipital) iki alt bileşene ayrılmıştır. N1 alt bileşenleri ile BOS biyobelirteç değerleri ve bilişsel kompozit Z-skorları arasında korelasyon analizleri yapılmıştır. Ortalama N1 genlik değerlerinin duyarlılık ve özgüllüğünün belirlenmesi için ROC analizi yapılmıştır. Yapılan analizlerde Grup*Lokasyon (AP) etkileşim etkisi saptanmıştır [F(3,96)=5,040, p=,018]. İleri analizlerde EBAH'ların hem frontal alandan alınan N1 ortalama genlik değerlerinin(p=,001), hem de santral alanlardan alınan N1 ortalama genlik değerlerinin(p=,003), SK'larda elde edilen değerlere göre daha düşük olduğu görülmüştür. Bu bulguların aksine parietal ve oksipital alanlarda grupların birbirinden farklılaşmadığı gözlenmiştir (sırası ile; p=,128, p=,894). Ayrıca modelde Grup ana etkisi saptanmıştır [F(1,32)=5,614, p=,024]. İleri analizlerde EBAH'ların N1 ortalama genlik değerlerinin SK'lardan düşük olduğu bulunmuştur (p=,024). Diğer yandan BOS Aß(1-42) değerleri ile posterior N1 ortalama genlik değerleri arasında yüksek düzeyde anlamlı korelasyon bulunmuştur.(p=,011) Bunların yanında frontosantral ortalama N1 genlik değerinin -3,14 mikrovolt kesme noktasında %100,0 duyarlılık %59,0 özgüllük değerleri ile sağlıklı kontrol ve EBAH gruplarını birbirinden ayırt edebildiği saptanmıştır. Çalışma bulguları, anterior N1 genlik değerlerinin EBAH tanısında bir tarama testi olarak kullanımını desteklemektedir.