Ege Mutfağına özgü törensel yemekler ve şerbet eşleşmeleri: İzmir ili örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEYMA ANDAŞ
Danışman: Gözde Türköz Bakırcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bir toplumun kültürünü anlamanın yollarından biri mutfak kültürünü incelemektir. Bu bağlamda, ait olduğu toplumun gelenek, göreneğini, inancını, örf ve adetini yansıtan törensel yemekler bir nevi toplumun kimliği hakkında bilgi vermektedir. Osmanlı'dan günümüze bir miras olarak gelen şerbet kültürü ise toplum olarak kimliğimizin ve adetlerimizin en güzel ifade biçimlerindendir. Bu kapsamda çalışmanın ana amacı, Ege Mutfağına ait törensel yemekler ve şerbetlerin birlikte uyumunun değerlendirilmesidir. Çalışma, Ege bölgesinin kültürel çeşitliliğini ve gastronomik zenginliğini temsil etmede önemli bir yere sahip olan İzmir ili örneği üzerinden gerçekleştirilmiştir. Doküman incelemesi yapılarak literatürde konu ile ilgili yapılmış çalışmalar incelenmiş, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak veriler toplanmıştır. Konu hakkında bilgi sahibi kişilere ulaşılması için kartopu örnekleme modelinden yararlanılarak 33 katılımcı ile görüşme sağlanmıştır. Katılımcı profilini İzmir'de yaşayan yerel üreticiler, gastronomi yazarları, akademisyenler ve şefler oluşturmaktadır. Görüşmeler sonucunda elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi ve betimsel analiz kullanılmıştır. Sonuç olarak, sünnet törenlerinde ikram edilen limonata ile pirinç pilavı, Sığacık bölgesinde hıdrellez için yapılan ekmek dolması ile koruk şerbeti, bayramlarda yapılan ev baklavası ile limonata, Foça yöresinde bayramlarda yapılan kafkalidalı fincan böreği ile karadut şerbeti, yine Foça'da bayramlarda yapılan kakavya ile koruk şerbeti, hemen her bölgede düğün, sünnet, asker uğurlama gibi törenlerde yapılan keşkek ile koruk ve üzüm şerbetleri, ramazan bayramlarında yapılan kalburabastı ile koruk şerbeti, hayır yapma amacıyla, anmalarda ve cenazelerde dökülen lokma ile gelincik şerbeti, özel günlerde sofrada bulunan ot yemekleri ile koruk şerbetinin uyum durumu belirlenmiştir. Ayrıca İzmir'in köklü içeceği olan sübye ile sünnet düğününde dağıtılan tavuklu pilavın uyumlu bir örnek olduğu sonucuna varılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ege Mutfağı, İzmir, Şerbet, Törensel Yemekler.