Kişisel temizlik ve bakım amaçlı kullanılan dokusuz yüzeylerin biyobozunurluğu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA KEÇECİ
Danışman: Vildan Sülar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda yapılan çalışmalar gözden geçirildiğinde çevreye daha az zarar verilerek üretilen ve/veya doğada daha kısa sürede bozunabilen ürünlere önem verildiği görülmektedir. Bu nedenle, farklı yapıdaki tekstil ürünlerinin biyobozunurluğu konusundaki çalışmalar da giderek artmaktadır. Tüketici talepleri göstermektedir ki; tek kullanımlık dokusuz yüzey ürünlerin, özellikle ıslak mendil kullanımı dünyada giderek artmaktadır. Gelecek yıllarda, tek kullanımlık ve benzeri nitelik taşıyan ürünlerin atık yükünün ve bertaraf yöntemlerinin araştırılmasının daha da önem kazanacağı tahmin edilmektedir. Bu proje ile birlikte tek kullanımlık dokusuz yüzeylerin biyobozunurluk mekanizmasının daha iyi anlaşılabilmesi, bu ürünler atıldığında çevrede sebep olabileceği zararın değerlendirilebilmesi ve ileride yapılacak çalışmalara yön kazandırabilmek için bilgi kaynağı oluşturulması amaçlanmaktadır. Tek kullanımlık dokusuz yüzey ürünlerin farklı bozunma ortamlarındaki biyobozunurluk performanslarının incelenmesi, projenin ana konusudur. Doğal, rejenere selülozik ve sentetik esaslı liflerden üretilmiş ıslak mendil numunelerin, toprak, açık hava ve deniz suyu ortamlarında, belirli zaman aralıklarında biyobozunurluk davranışları incelenmiştir. Bu hedef doğrultusunda Kütle kaybı tayini, bakteri ve mantar sayımı, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi, UV Dayanımı analizleri ve sonikatör yardımıyla ultrasonik dalgalara dayanımı analizi uygulanmıştır. Yapılan bu testler sonrasında kumaşlarda yapısal, kimyasal ve morfolojik değişimler incelenmiştir. Test çalışmaları sonunda bu ürünlerde yaygın olarak kullanılan bazı liflerin biyobozunurluk özelliği farklı ortamlar açısından değerlendirilmiş, ıslak mendil üretim aşamasında kullanılan ıslatıcının biyobozunurluğa etkisi ve kumaş özellikleri ile ilişkileri ortaya konulmuştur.