Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YAVUZ TOKGÖZ
Danışman: NUR ARSLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezite tüm dünyada çocuk ve adolesanları en sık etkileyen beslenme bozukluğudur ve son yıllarda epidemik bir sağlık problemi olarak kabul edilmektedir. Obezite etiyolojisi multifaktoriyeldir. Daha önceki çalışmalarda perilipin (PLIN) genindeki bazı genetik varyasyonların obezite ve insulin direnci ile ilişkili olduğu belirtilmiştir. Bu çalışmada, çocuk ve adolesanlarda farklı PLIN gen polimorfizmlerinin varlığı ve obezite ve karaciğer yağlanması ile ilişkisinin araştırılması amaçlandı.Hastalar ve yöntem: Çalışmaya 10-18 yaş arası 206 obez ve 102 sağlıklı olmak üzere toplam 308 çocuk alındı. Çocukların antropometrik verileri (vücut ağırlığı, vücut boyu, vücut kütle indeksi, boya göre ağırlık indeksi) kaydedildi. Obezitesi saptanan hastalardan tam kan sayımı, açlık kan şekeri, serum transaminaz düzeyleri, serum lipid paneli, insulin düzeyi, batın ultrasonografisi istendi. Adipokinler ve ghrelin düzeyleri sandwich ELISA yöntemi ile PLIN gen analizi [PLIN 1 6209 T/C (rs2289487), PLIN 4 11482 G/A (rs894160), PLIN 6 14995 A/T (rs1052700), PLIN 5'UTR-1234 C>G (rs4578621) ve PLIN 10171 A/T (rs8179043)] Real Time-PCR ile çalışıldı.Bulgular: Obez grupta boya göre ağırlığı %120-140 arası olan 61 (%19.8), %140'ın üzerinde 145 (%47.1) hasta, kontrol grubunda ise 102 (%33.1) çocuk mevcuttu. Obez hastaların 75'ünde (%36.4) insülin direnci, 83'ünde (%40.2) karaciğer yağlanması saptandı. Yağlı karaciğeri olan grupta serum AST, ALT, insulin düzeyleri ve HOMA-IR değeri yağlı karaciğeri olmayan gruba göre anlamlı derecede yüksek bulundu. Tüm çocukların adipokin değerleri karşılaştırıldığında, serum leptin düzeyleri obez çocuklarda kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek saptandı (p=0.0001). Adiponektin ve ghrelin düzeyi arasında iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Obez hastalar yağlı karaciğeri olanlar ve olmayanlar olarak sınıflandırıldığında, her iki grup arasında serum adipokin (adiponektin, leptin, resistin) ve ghrelin düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Obezlerde PLIN 6 A/A alleli taşınma sıklığı anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.01). Karaciğer yağlanması mevcut olgularda rs8179043 A/A alleli taşıma sıklığı karaciğer yağlanması olmayan gruptan anlamlı derecede yüksek bulundu (p=0.009). PLIN allel varlığı ile adipokin ve ghrelin düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunmadı.Sonuç: Bu çalışmada, Türk toplumunda ilk kez perilipin gen polimorfizmi çalışılmış; obez çocuklarda PLIN 6 A/A allelinde taşınma sıklığı sağlıklı çocuklara göre yüksek bulunmuştur. Karaciğer yağlanması olan obez çocuklarda da ilk defa PLIN genotipi çalışılmış olup sadece rs8179043 A/A alleli taşıma sıklığı yüksek bulunmuştur. Obezitede ve karaciğer yağlanması olan olgularda perilipin geninin genetik varyasyonlarının tanımlanması, obezite ve yağlı karaciğer hastalığına yatkınlığın belirlenmesinde ve tedavi stratejilerinin geliştirilmesinde yol gösterici olacaktır.Anahtar kelimeler: obezite, çocuk, perilipin, yağlı karaciğer hastalığı, adiponektin, leptin, rezistin, ghrelin