Deprenil ve östrojenin yaşlı dişi sıçanlarda beynin değişik bölgelerindeki antioksidan enzim aktiviteleri ve lipid peroksidasyonu düzeylerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE KİRAY
Danışman: SEVİL GÖNENÇ ARDA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Deprenil ve östrojenin yaşlı dişi sıçanlarda beynin değişik bölgelerindeki antioksidan enzim aktiviteleri ve lipid peroksidasyonu düzeylerine etkisi MÜGE KİRAY Reaktif Oksijen Türlerinin (ROS) Parkinson ve Alzheimer gibi hastalıkların yanı sıra biyolojik yaşlanma sürecinde de rolü olduğu düşünülmektedir. Bu durumlar bilişsel süreçleri de bozmaktadır. Selektif bir Monoamin Oksidaz-B (MAO-B) inhibitörü olan deprenilin beynin dopaminerjik bölgelerinde antioksidan enzim aktivitelerini arttırdığı ve nöron koruyucu etkileri olduğu yönünde bulgular vardır, östrojen de dopaminerjik bölgelerde ROS üretimini azaltabilen antioksidan bir hormondur. Bu çalışma, deprenil ve östrojenin yaşlı dişi sıçan beyninde antioksidan enzim aktiviteleri ve lipid peroksidasyon düzeyleri ile spasyal bellek üzerine etkilerini karşılaştırmak amacıyla planlandı. Çalışmada 24 aylık Wistar albino dişi sıçanlar kullanıldı. Tüm hayvanların överleri çıkarıldı ve iki hafta sonra rastgele gruplara ayrılarak 21 gün enjeksiyon uygulandı. Son hafta 5 gün öğrenme deneyleri ve 6. gün hatırlama deneyi uygulandı. Son enjeksiyondan 24 saat sonra dekapitasyon yapıldı. Sıçanlar; l.grup; kontrol (serum fizyolojik), ll.grup; deprenil (1 mg/kg/gün, sc), lll.grup; östradiol (40 ng/kg/gün, sc), ve IV.grup; deprenil+östradiol (aynı dozlarda) olarak gruplandırıldı. Sonuçlar SPSS programında Oneway ANOVA (PostHoc Tukey) ile değerlendirildi. Tiyobarbitürik asitle reaksiyona giren maddeler (TBARS), östradiol grubunda prefrontal korteksde kontrole göre anlamlı olarak daha düşük, striatum ve hipokampusta deprenil ve östradiol gruplarında kontrol ve kombine gruptan anlamlı olarak daha düşük bulundu. Glutatyon Peroksidaz (GPx) aktivitesi, deprenil ve östradiol gruplarının prefrontal korteksinde kontrole göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu. Superoksid Dismutaz (SOD) aktivitesi, deprenil+östradiol grubunda striatumda kontrole göre anlamlı olarak daha yüksek bulundu, öğrenme deneylerinde, kadran zamanı değerlendirmesinde deprenil+östradiol grubunun kontrole göre performansının daha iyi olduğu görüldü. Sonuç olarak; östrojen ve deprenilin ayrı ayrı veya birlikte kullanılmalarının beynin değişik bölgelerinde antioksidan enzim aktiviteleri ve spasyal bellek üzerine olumlu etki yaptığı ve lipid peroksidasyonunu azalttığı gösterilmiştir. Anahtar kelimeler: Deprenil, östrojen, antioksidan enzimler, lipid peroksidasyonu, yaşlanma, beyin, sıçan. 7