Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEHRA ÇÖMLEKÇİOĞLU
Danışman: SERDAR NARİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi, 21 Ekim 2017 kabul tarihli 1982 Anayasası değişikliğiyle, anayasacılık faaliyetleri kapsamında ilk defa Başkanlık sistemine geçiş örneği olarak yerini almıştır. Başkanlık hükümet sistemi uzun süredir tartışılan bir sistem olup ülkemizde siyasi alt yapısı bulunmaktadır. Yine ülkemizde gelenekselleşen parlamenter hükümet sisteminin siyasi krizlere yol açması ilk önce 2007 değişikliği olarak bilinen yarı başkanlık sistemine adım atılmasına yol açmış daha sonra da yürütmenin güçlendirilmesi amacını taşıyan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemiyle nihayete ermiştir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yürütmenin güçlendirilmesi, terazinin diğer ucunda yürütmenin hesap verebilirliği ile dengelenmesi gerekmektedir. Bu denge ise yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkilerin etkinliği ile sağlanabilir. Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yasama ve yürütme ilişkisi olarak değerlendirilebilecek yedi husus tespit edilmiştir. Kanun yapımı sürecinde yürütme organın durumu, bütçe ve kesin hesap kanunu görüşmeleri, Cumhurbaşkanının veto yetkisi, seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi, Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevki, Cumhurbaşkanı ve milletvekilleri genel seçimlerinin aynı tarihte yapılması ile Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kullanılan denetim mekanizmaları olmak üzere bu yedi konuda birbirleriyle ilişki içerisindedirler. Kanun yapım sürecinde Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların ihtisas komisyonu görüşmelerine katılmasıyla Cumhurbaşkanının kanun çıkarılmasını istediği husus için mesaj verme yetkisini kullanması, Cumhurbaşkanına güçleştirici veto yetkisi tanınması, TBMM tarafından kullanılabilen denetim mekanizmalarından sözlü soru ve gensorunun kaldırılarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet sistemiyle entegrasyonun sağlanması, yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkiler bakımından başarı olan hususlardır. Bütçe kanunu bakımından yeniden değerleme oranının kullanılarak Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayından geçmese dahi bütçe kanununun çıkarılması, seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi bakımından yürütme lehine bozulan bir dengenin söz konusu olması, Cumhurbaşkanı'nın Yüce Divan'a sevki kurumunun işletilmesinin zorlaştırılması, Cumhurbaşkanı seçimi ile milletvekilleri genel seçiminin aynı tarihte yapılması da yasama ve yürütme organları arasındaki ilişkinin düzeltilmesi söz konusu konular olarak tespit edilmiş ve gerekli çözüm önerileri geliştirilmiştir.