Smyrna Agorası'nda ele geçen ticari amphoralar (1998-2006 kazıları)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arkeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLAY KARCI AĞLAR
Danışman: BİNNUR GÜRLER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Roma, tarihi boyunca ekonomik ve siyasi çalkantılardan geçmiştir. 4. yüzyılda, kargaşayı durdurmak için imparatorluğun ikiye bölünmesinden sonra Batının tam tersi Doğu Roma, ticaret ve ekonomi sayesinde ayakta kalmıştır, 4. yüzyılda ekonomik canlılık söz konusudur. Bu durumda, Smyrna Agorası'ndaki amphora buluntularını değerlendirirken, agoranın yeniden inşa edildiği 2.yüzyıl sonu/3. yüzyıl başı ile Roma'da genel olarak ekonomik çıkışın başladığı 4. yüzyılı beraber düşünmek gerekir. Bu tezde, Smyrna agora yapısında ele geçen Hellenistik ve Roma dönemi amphoraları, üretim yerlerine göre gruplandırılmış, bu verilerden bir istatistik elde edilmeye çalışılmış ve bu buluntulardan bir katalog oluşturulmuştur. Helenistik dönemde üretilmiş amphoraların, Roma dönemi amphora buluntularının yanında oldukça az olduğu gözlemlenmiştir. Smyrna agorasındaki amphora buluntuları gruplandığında, Akdeniz'in her yönünden az veya çok ürün geldiği görülmektedir. Bu gruplardan Ege üretimi olanlar sayıca ilk sırada yer almaktadır. Akdeniz'de üretim merkezi, 3. yüzyıl ortası-4. yüzyıl ortasında, batıdan doğu yerleşimlere kaymıştır. Aynı şekilde Smyrna agorasında da Kilikia ve Doğu üretimi amphoraların yaklaşık bu dönemlerde yaygınlaştığı fark edilmektedir. Roma'nın genel ekonomik durumunun Smyrna'yı da etkilediği ortaya çıkmaktadır. Örneğin, 330 yılından itibaren Mısır, annonayı Roma yerine Konstantinopolis'e yönlendirmiştir. Böylelikle, buğday sevkiyatının başlamasıyla birlikte Konstantinopolis güzergâhındaki liman kentlerine Afrika kökenli malların girdiği görülmektedir. Smyrna agorasındaki Afrika üretimi amphoralar da 4-5. yüzyıllarda artmaya başlamıştır.