İşe adanmışlığın tükenmişliğe etkisinde psikolojik dayanıklılığın rolü üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BERNA ÜNAL
Danışman: Olca Sürgevil Dalkılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, işe adanmışlığın tükenmişlik üzerinde nasıl bir etkisinin olduğu ve bu etkide bireyin sahip olduğu psikolojik dayanıklılığın rolünün olup olmadığını belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, hizmet sektöründe (mağazacılık) faaliyet gösteren bir işletmenin 141 beyaz yaka çalışanı oluşturmaktadır. Araştırma verileri, tam sayım yöntemi, yüz yüze ve elektronik ortamda uygulanan anket tekniğiyle elde edilmiştir. Araştırmada toplanan verilerin analizleri SPSS 26.0 ve AMOS 24 programlarında yapılmıştır. AMOS 24 programında ölçeklerin yapısal geçerliliği birinci düzey Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile değerlendirilmiş, analizlerde Bootstrap metodu kullanılmış, 10000 yeniden örnekleme ile ölçek maddelerinin faktör yükleri %95 güven aralığında incelenmiştir. Aracılık etkisi analizlerinde AMOS programında bootstrap metodu kullanılmış, 141 gözlemden oluşan veri seti üzerinde 5000 yeniden örnekleme yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, işe adanmışlığın dinçlik boyutunun tükenmişlik boyutlarından duygusal tükenme ve duyarsızlaşma üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisinin olduğu; işe adanmışlığın adanma boyutunun tükenmişliğin duygusal tükenme boyutu üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisinin olduğu belirlenmiştir. Çalışmamızda işe adanmışlığın yoğunlaşma boyutunun tükenmişliğin duygusal tükenme boyutu üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu saptanmış olup, bu bulgu, işe adanmışlık ve tükenmişlik ilişkisini inceleyen ulusal literatürdeki çalışmalar için özgün bir sonuç olarak görülmektedir. İşe adanmışlık boyutlarının tükenmişlik boyutlarına etkisinde psikolojik dayanıklılığın aracılık rolünün test edildiği regresyon modeli sonuçlarına göre, işe adanmışlığın adanma boyutunun tükenmişliğin duygusal tükenme ve kişisel başarı boyutları üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın aracılık etkisinin anlamlı olduğu; işe adanmışlığın dinçlik boyutunun tükenmişliğin kişisel başarı boyutu üzerindeki etkisinde psikolojik dayanıklılığın aracılık etkisinin anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: İşe Adanmışlık, Tükenmişlik, Psikolojik Dayanıklılık.