Semitik geleneklerde hayvanların konumu ve hakları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİNE BİLGE ERKOÇ

Danışman: ALİ İHSAN YİTİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde hayvan hakları ve hayvan refahı konularına duyulan ilgi giderek artmaktadır. Bu ilgi artışında özellikle endüstriyel hayvancılıkta hayvanların gördüğü muamelelerin ve hayvancılık endüstrisinin ekolojik kriz üzerindeki önemli payının, yani hem etik hem çevreci kaygıların etkili olduğu görülmektedir. Semitik gelenekler olan Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam da, zaman zaman bu kaygılardan doğan eleştirilerin hedefi olabilmektedir. Zira bu dinî geleneklerin genel olarak insan merkezli bir dünya algısı sundukları kabul edilmektedir. Buna göre insan, yeryüzünün efendisidir ve hayvanlar da dâhil tüm varlıklar üzerinde hâkimiyete sahiptir. Hatta onların yaratılış sebebi de insanın dünyadaki mutluluğuna hizmet etmektir. İnsanlığın doğaya ve hayvanlara karşı tahripkâr tavrında, bu öğretilerin teşvik edici bir rolü olduğu düşünülmektedir. Ancak söz konusu dinî geleneklerde hayvanlar aynı zamanda, yaratıcılarıyla aralarında insandan bağımsız özel ve kutsal bir bağ olan, Tanrı'nın varlığına delil gösterilen, içsel değere sahip varlıklar olarak da sunulmaktadır. Bu araştırmada sırasıyla Yahudilik, Hıristiyanlık ve İslam'ın temel kutsal metinlerinde ve ikincil kaynaklarında hayvanların hangi bağlamlarda yer aldıkları incelenmiştir. Ardından bu dini geleneklerde hayvan hakları ve refahı bakımından yapılan güncel yorumlara yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Hayvan Hakları, Hayvan Refahı, Yahudilik, Hıristiyanlık, İslam, İnsan merkezcilik