İzmir ilinin Karaburun ilçesi ağzı (Dil özellikleri-metinler-sözlük)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMİT ARSLAN
Danışman: SELMA GÜLSEVİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ağız, bir dilin veya bir lehçenin daha küçük yerleşim bölgelerinde yazı diline oranla birbirinden az çok ayrılan konuşma biçimi olarak tanımlanabilir. Türkiye Türkçesi ağız çalışmaları söz hazinemizin zenginliğini gösteren bir kaynak olma özelliği taşımaktadır. Ağız çalışmaları ayrıca dilimizde kullanılan yabancı kelimelerin yerine kullanabileceğimiz öz Türkçe kelimelere ulaşmamızı sağlamaktadır. İzmir İlinin Karaburun İlçesi Ağzı (Dil Özellikleri-Metinler-Sözlük) adlı bu çalışmada daha önce ağız çalışması yapılmamış olan İzmir'in Karaburun ilçesinin Ambarseki, Saip, Bozköy, Tepeboz-Yeniliman, Hasseki, Salman, İnecik, Kösedere, Sarpıncık, Eğlenhoca, Parlak, Küçükbahçe, Yaylaköy, Mordoğan köylerinden ses kaydı alınarak ağız incelemesi yapılmıştır. İzmir İlinin Karaburun İlçesi Ağzı adlı bu çalışma, giriş bölümünün dışında Dil Özellikleri, Metinler ve Sözlük ve Sonuç bölümlerinden oluşmuştur. Giriş bölümünde ağız özelikleri, bu konuda yapılan çalışmalar ve Karaburun ilçesinin tarihi ve coğrafi özellikleri aktarılmıştır. Dil Özellikleri bölümü, Ses Bilgisi ve Şekil Bilgisi olarak ikiye ayrılmıştır. Ses Bilgisi bölümünde, derlenen metinlerde yer alan sesler tanıtılmış ve ses değişimleri örneklerle açıklanmıştır. Şekil Bilgisi bölümünde, ekler ve kelime çeşitleri (isimler, sıfatlar, zamirler, zarflar, edatlar ve fiiller) örnekler verilerek incelenmiştir. Sonuç bölümünde çalışmada tespit edilen bulgular gösterilmiştir. Metinler, 14 köy gezilerek ve 63 kişiyle ses kaydı yapılarak oluşturulmuştur. Bu kayıtlar transkripsiyon işaretleri kullanılarak yazıya aktarılmıştır. Sözlük bölümünde, yazı diline göre şekil ve anlam bakımından farklı olan veya yazı dilinde kullanılmayan kelimelere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: İzmir, Karaburun Ağzı, Dil.