Üç dişli schiff bazı ligandı ile sentezlenmiş bazı bakır komplekslerinin yapısal karakterizasyonu
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fizik Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU BARUT CELEPCİ
Danışman: MUHİTTİN AYGÜN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışması kapsamında ONO tipi Schiff bazı ligandı ile sentezlenmiş olan dört farklı bakır kompleksinin simetri özellikleri, katı fazdaki koordinasyonları, molekül içi ve moleküller arası zayıf ve güçlü etkileşmelerle yapısal özellikleri tek kristal X-ışını kırınımı yöntemiyle incelenmiştir. Bis (N-2,4 dihidroksibenzilidenfenilalaninato) pentaakua bakır(II)hidrat (DB1) kompleksinin asimetrik biriminde; simetriden bağımsız 5 ve 6 koordinasyonlu iki bakır molekülü ve 5 koordinasyonlu moleküle hidrojen bağı ile bağlanmış bir su molekülü vardır. Koordinasyon küresinde bağ uzunlukları ve açılar incelendiğinde, 5 koordinasyonlu molekülün bozulmuş kare piramidal, 6 koordinasyonlu molekülün ise bozulmuş oktahedral geometriye sahip olduğu ortaya çıkmaktadır. Kristal yapı zayıf ve şiddetli O-H···O tipi molekül içi ve moleküller arası hidrojen bağları ile kararlı haldedir. Ek olarak bu hidrojen bağları, kristal yapı içindeki moleküllerin, ab düzleminde 2 boyutlu supramoleküler bir yapı oluşturmasına neden olmaktadır. Bis(N-2,4-dihidroksibenzilidenetert-lösinato) 4,4'-bipiridin bakır(II) (DB2) kompleksinin asimetrik biriminde moleküler yapının yarısı ortaya çıkmaktadır. Molekül, iki katlı dönme simetrisi ile tamamlanmaktadır. X-ışını kırınım deneyi sonucu kompleksin, bozulmuş kare düzlemsel koordinasyon geometrisine sahip olduğu gözlenmiştir. Kristal yapı, O-H···O tipi moleküller arası hidrojen bağları, C-H···O tipi zayıf etkileşmeler ve pi-pi etkileşmeleri ile kararlı haldedir. Kristal yapı içinde moleküller 2 boyutta dikdörtgen ızgara tabakalar oluşturacak şekilde istiflenmektedir. Birim hücre hacminin yüzde 15,8'i oranında ortaya çıkan ızgara içindeki boşlukları, konumsal düzensizlik gösteren (disorderlı) su moleküllerinin doldurduğu gözlenmiştir. [2-{[1-(Hidroksilato-difenil-metil)-2,2-dimetil propilimino]-metil}-fenolat] bakır monoasetat (DB3) kompleksinde; bakır atomunu çevreleyen ekvatoral bölge, üç dişli Schiff bazı ligandının ONO donör atomları ve tersiyer bütil grubunun oksijen atomu ile doldurulmaktadır. Bu bileşikte de metal etrafındaki koordinasyon bozulmuş kare düzlem geometriye sahiptir. Moleküler yapı S(6) motifinde hidrojen-akseptör mesafesi 1,47 (5) Å olan O-H···O tipi şiddetli molekül içi hidrojen bağının yanı sıra C-H···pi ve C-H···O tipi zayıf etkileşmelerle kararlı haldedir. Kristal yapı içinde moleküller, sadece van der Waals etkileşmeleri ile istiflenmiştir. Bis [bakır diakua [2[[[2-(hidroksi-kO)-4-hidroksifenil]metilen]amino-kN]-3S-metil pentanoato(2-)-kO]]trihidrat (DB4) kompleksinin asimetrik biriminde, simetriden bağımsız 5 koordinasyonlu iki bakır kompleksi ve üç tane su molekülü bulunmaktadır. Yapısal analiz sonucu bakır komplekslerinin koordinasyon çevrelerinin bozulmuş kare piramidal geometride olduğu gözlenmiştir. Bileşikteki moleküllerin birinde, tersiyer bütil grubuna ait iki C atomu konumsal düzensizlik (disorder) sergilemektedirler. Arıtım süreci sonunda bu karbon atomlarının yüzde 40/60 olasılıklı iki bölgede konumlandığı belirlenmiştir. Kristal yapı moleküller arası şiddetli O-H···O tipi hidrojen bağları ile kararlı haldedir. Bu hidrojen bağları, ab düzlemine paralel tabakalar şeklinde 2 boyutlu supramoleküler bir yapı oluşturmaktadır.