Gig ekonomisi ve Türkiye'ye uyarlanabilirliği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVİM DİLEKOĞLU ÇALCA

Danışman: Üzeyir Aydın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, dijitalleşmenin etkisiyle yaygınlık kazanan gig ekonomisinin Türkiye'deki yapısını analiz etmeyi ve bireylerin bu sisteme ne düzeyde uyum sağladığını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Mevcut çalışmada, çalışma ve esnek çalışma kavramları tüm yönleriyle incelendikten sonra, gig ekonomisinin tarihsel, kuramsal ve yapısal temelleri ele alınmıştır. Türkiye'de gig ekonomisinin mevcut görünümü ve işleyişi Armut, Yemeksepeti ve Getir platformları aracılığıyla incelenmiştir. Türkiye özelindeki literatürde, gig ekonomisine ilişkin hem kavramsal hem de ölçümsel boşluklar dikkat çekmiştir. Bu eksikliklerden hareketle, mevcut çalışmada gig ekonomisinin kapsamı netleştirilmiş ve sistemin avantajları ile dezavantajları kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Ayrıca, fiziksel, duygusal ve sosyal uyum olmak üzere üç boyuttan oluşan, gig ekonomisine özgü bütüncül bir ölçme aracı olan Gig Çalışma Sistemine Uyum Ölçeği geliştirilmiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin güvenirlik ve geçerliliğini istatistiksel olarak doğrulamıştır. Ayrıca, Türkiye'de gig çalışmaya yönelik bireysel ve toplumsal düzeyde yüksek bir uyum potansiyeli bulunduğu, ancak bu uyumun henüz kurumsal düzeyde sağlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Gig Ekonomisi, Dijital Ekonomi, Dijital Emek Platformları.