Hasta-hekim iletişiminin, hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyi ile ilişkisi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DURU MERGEN EFE

Danışman: NİLGÜN ÖZÇAKAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı hastaların sağlık okuryazarlığı düzeyini tespit etmek, hastaların perspektifinden hekimin hastayla olan iletişim kalitesini belirlemek, hasta-hekim iletişimiyle hastaların sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Evreni İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine kayıtlı 18 yaş ve üzerindeki başvuran hastalar olan kesitsel analitik bir çalışmadır. Örneklem büyüklüğü; evreni bilinen örneklem hesaplama formülü kullanılarak, anlamlılık düzeyi %95, hata payı %5, prevalans %50 olarak en az 378 kişi olarak hesaplanmış ve 385 katılımcı analizlere dahil edilmiştir. Dahil edilme kriterlerine uygun olan katılımcılara sosyodemografik veri anketi; Birinci Basamak Değerlendirme Ölçeği (PCAS), Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği -32 (TSOY-32) uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 24.0 programı kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların % 63,9'u kadın, % 69,9'u evli, % 36,1'i üniversite mezunu ve yaş ortalaması 41,63 ± 13,62 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %34,8'inin sorunlu-sınırlı; %30,1'inin yeterli, %21,6'sının yetersiz ve %13,5'inin mükemmel sağlık okuryazarlığına sahip olduğu bulunmuştur. Hasta-hekim iletişiminin, yaş, eğitim durumu, medeni durum, meslek, gelir durumu gibi faktörlerin sağlık okuryazarlığı ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Sonuç: Hasta merkezli yaklaşımın artırılması ve hasta-hekim iletişiminin güçlendirilmesi önemlidir. Sağlık fakülteleri müfredatlarına iletişim dersleri eklenmeli, ayrıca tüm bireylere erken yaşlardan itibaren sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik eğitimler verilmelidir. Toplumun sağlık okuryazarlığını artırma görevi sadece hekimlere değil, multidisipliner bir şekilde diğer kamu kurumlarına, medyaya, eğitimcilere bu konuda sorumluluklar verilmelidir. Anahtar kelimeler: Birinci basamak, Hasta-hekim iletişimi, Sağlık okuryazarlığı