Hop açılan (Lapbook) materyalinin hayat bilgisi dersine yönelik tasarımı ve geliştirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA AKBAYRAM

Danışman: TUNCAY CANBULAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüz öğrenme-öğretme sürecinin deneyime dayalı yapılandırılmasında ve bilgilerin kalıcılığının sağlanmasında yeni materyal ve tekniklerin hızla öğrenme sürecinde yer aldığı gözlenmektedir. Araştırmalar öğretim materyali kullanımının öğrenmeyi kolaylaştırdığı, derse ilgi ve isteği artırdığı, aktif öğrenmeyi sağladığı, bireysel öğrenmeyi desteklediği, gerçek yaşama uygun öğrenme deneyimleri sağladığı, eleştirel düşünme, problem çözme ve yaratıcılık becerilerini geliştirdiğini göstermektedir. Bu materyallerden biri son yıllarda birçok ülkede kullanılan ve Türkiye'de de öğretmenler tarafından kullanılmaya başlanan "hop açılan'dır (lapbook)". "Hop açılan" kelime anlamı olarak "sürpriz dosya, kat kat bilgi, katlanan ya da el kitabı" anlamlarına gelir. "Lapbook" bu araştırma bağlamında alan yazın taramaları, materyalin özelliği ve hitap ettiği kitlenin çocuklar olması göz önünde bulundurularak "hop açılan" olarak isimlendirilmiştir. Türkçe alanyazında bu konu çalışılmadığı için araştırmacılarca "hop açılan" isminin kullanılmasına karar verilmiştir. Alanyazındaki araştırmalara göre "hop açılan kitabın," öğrenmeyi eğlenceli ve kalıcı hale getirmeyi desteklediğine, işbirliği, karşılıklı yardım, saygı, benlik saygısı, not alma becerisi ve takım çalışması gibi becerileri geliştirdiğine yönelik bulgular mevcuttur. Bu araştırmada, ilkokul 3. sınıf Hayat Bilgisi dersi "Evimizde Hayat" ünitesine yönelik Hop açılan materyalinin öğrencilerce tasarlanması ve geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada, tasarım ve geliştirme araştırma modeli kullanılmıştır. Tasarım ve geliştirme araştırmalarında uzun vadede eğitim sürecini destekleyici araçlar ve modeller geliştirilir. Tasarım ve geliştirme araştırması iki kategori altında toplanmaktadır. Bu kategoriler Tip-1 ve Tip-2 olarak isimlendirilmektedir. Bu araştırma daha çok yeni bir ürünün geliştirilmesine odaklanan bir çalışma olması sebebiyle "Tip-1 Tasarım ve Geliştirme Araştırması" kategorisine girmektedir. Tip 1 deseni araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılı birinci döneminde İzmir'de bir özel ilkokulun 3. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Hop açılan materyalinin tasarımı ve geliştirilmesi sürecinde 15 hop açılan etkinliği dersin içeriğine uygun olarak öğrencilerle birlikte geliştirilmiştir. Modelin işlem basamaklarına uygun olarak tasarım öncesinde ve sonrasında uzman ve sınıf öğretmeni görüşleri alınarak Hayat Bilgisi dersinde kullanılacak geçerli ve güvenilir etkinliklerden oluşan bir hop açılan materyali ortaya çıkmıştır. Çalışma, yapılandırmacı anlayışın ilkeleriyle uyumlu bir materyalin ortaya çıkarılması açısından önemli olup, çalışmanın alan yazına katkı sağlayacağı umulmaktadır. Anahtar Kelimeler: lapbook, hayat bilgisi, tasarım ve geliştirme, hop açılan materyali