Arkeolojik miras bilgi yönetimi: HBIM Erythrai (Ildır) örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TUĞBA SARICAOĞLU
Danışman: NEZİHAT KÖŞKLÜK KAYA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kültürel miras alanı disiplinler arası veri ve enformasyon kaynağıdır. Gelişen dijital ölçme araçları miras kaynağının sanal temsiliyetini mümkün kılmaktadır. Buna karşın, konvansiyonel mimari koruma eylemleri bağlamında, dijital ölçüm yöntemleri sonucu elde edilen veri ve enformasyon yaygın olarak iki boyutlu olarak temsil edilmektedir. Bu geleneksel yaklaşımın bir sonucu olarak teknolojiyle bütünleşik olmayan koruma eylemleri ve veri-enformasyon-bilgi ilişkisinin sürdürülebilirliginin sekteye uğraması ve hatalı miras temsili gibi sorunları beraberinde getirmektedir. Bu çalışmayla, arkeolojik miras alanında veri-enformasyon-bilgi kaynağının sürdürülebilir yonetimi icin dijital çok boyutlu bir yöntem geliştirilmiştir. Çalışma kapsamında, İzmir Erythrai arkeolojik alanında bulunan Heroon yapısı ve çevresindeki taş elemanlar örneklem alanı olarak belirlenmiştir. Çalışmada koruma eylemleri veriye dayalı bütünleşik bir sistemde yeniden yorumlanmıştır. Bu eylemler, veri toplama, veri işleme, enformasyon yönetimi ve kürasyon olarak dört modülde irdelenmiştir. İlk aşamada, alanın fotogrametrik ve karasal lazer tarama yöntemi ile ölçümleri yapılmıştır. Veri işleme aşamasında, miras kaynağının malzeme kültürü ve hasar analizleri yapılmıştır. Enformasyon yönetimi, sentez çalışmaları ve müdahaleye yönelik kararlarının geliştirilmesiyle tamamlanmıştır. Miras eserlerinin barındırdığı veri-enformasyon-bilgi kaynaklarının anakronik yönetimini ve sürekli gözlemini sağlamak üzere kürasyon eylemi gerçekleştirilmiştir. Kürasyon eylemi miras yapı bilgi modelleme (HBIM) ortamında sağlanarak çalışma tamamlanmıştır. Çalışma sonucunda, koruma eylemlerinin yeniden veriye dayalı sistematikte yorumlanmasıyla kuramsal ve tasarlanan çok boyutlu veritabanı metodolojisyle de yöntemsel olmak üzere iki temel çıktı elde edilmiştir. Bununla birlikte, kültürel miras alanında uluslararsı teknik ölçütler baz alınarak pratikte uygulanabilir bilimsel katkı ortaya çıkarılmıştır.