Sürdürülebilir yaşam döngüsü tasarımı için özgün bir optimizasyon modeli: Otomotiv endüstrisinde döngüsel ekonomi vaka çalışması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜLSELİ İŞLER

Danışman: DERYA EREN AKYOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Döngüsel Ekonomi (CE), mevcut malzemelerin ömrünün uzatılmasını, yeniden kullanılmasını, onarılmasını, yenilenmesini ve geri dönüştürülmesini içeren bir üretim ve tüketim modelidir. Bu konsepte göre geliştirilen ağ modelleri sürdürülebilirlik, kaynak verimliliği, atık yönetimi ve inovasyon gibi konuların sağlanmasında önemli rol oynayarak, bu konseptin uygulanmasına yardımcı olan yöntemler içerir. Dolayısıyla bu modeller ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşma çabalarının odak noktalarındandır. Günümüzde otomotiv sektörü ekonomik sorunların yanı sıra kaynak kullanımı, atık yönetimi ve çevresel etkiler konularında da sorunlarla karşı karşıyadır. Bu nedenle Döngüsel Ekonomi ağ modellerinin bu sektördeki merkezi rolü yadsınamaz. Bu çalışma öncelikle üretim sektöründe sürdürülebilirlik ve Döngüsel Ekonomi ilkeleriyle uyumlu ağ optimizasyonuna odaklanan çalışmaların bir incelemesi sunmaktadır. Döngüsel Ekonomi'nin otomotiv sektöründe pratikte uygulanmaya başlanmış olmasına rağmen litaretürde kapsamlı modellere rastlanmamıştır. Bu çalışma, otomotiv sektörüne özel döngüsel bir ağ tasarımı ve optimizasyon modeli ortaya koyarak literatürdeki boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Önerilen model, önceki çalışmalardan farklı olarak otomobilin tek bir parçasını değil, belirlenmiş bir araba modelinin üretiminin tümünü kapsamaktadır. Bu özgün ağ modeli için kâr maksimizasyonu amaçlı bir karma tamsayılı doğrusal programlama modeli geliştirilmiştir. Doğrusal programlama modeli bir vaka çalışmasıyla gösterilmiş ve LINGO 19.0 kullanılarak global optimal çözüm bulunmuştur. Son olarak, geri dönüşüm ve tekrar kullanım oranlarına ilişkin senaryolar tasarlanarak bunların amaç fonksiyonuna etkileri tespit edilmiştir.