COVİD-19 pandemisinde parkinson hastalarının koronafobi, fiziksel aktivite düzeyi, günlük yaşam aktiviteleri ve motor olmayan bulgularının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CANSELİ TOSUN
Danışman: ARZU GENÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Parkinson Hastalığı dopaminerjik hücrelerin kaybıyla seyreden ilerleyici bir hastalıktır ve yaşam kalitesini etkileyen motor ve motor olmayan bulgularla ortaya çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı COVID-19 pandemisinde Parkinson hastalarının koronafobi, fiziksel aktivite düzeyi, günlük yaşam aktiviteleri ve motor olmayan bulgularındaki değişimleri belirlemek ve Parkinson hastalarını bu parametreler açısından sağlıklı bireylerle kıyaslamaktır. Araştırmaya 53 idiyopatik PH tanılı hasta ve 53 hastaların eş/bakım vereni dahil edildi. Hastalığın şiddeti ve PH ile ilişkili dizabilite değerlendirildi. Koronavirüs-19 Fobisi Ölçeği (KFÖ), Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi Kısa Form, Schwab ve England Günlük Yaşam Aktivite Değerlendirme Ölçeği, Pittsburg Uyku Kalite İndeksi, Yorgunluk Şiddeti Ölçeği, Geriatrik Depresyon Ölçeği kullanıldı. Değerlendirilen parametreler ve hastalarının hastalığında algıladığı değişiklik Küresel Algılanan Etki Skalası ile değerlendirildi. Hastaların fiziksel aktivite düzeyleri kıyaslandığında fiziksel aktiviteleri azalmasına rağmen anlamlı bir fark bulunamadı (p˃0,05). Günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyinin azaldığına, yorgunluk şiddetinin arttığına ve depresyon bulgularının kötüleştiğine dair (p˂0,001, p˂0,001, p˂0,001) anlamlı fark bulundu. Uyku kalitelerinin olumsuz yönde değiştiğine dair fark bulundu (p=0,024). Pandemi sırasında sağlıklı bireyler ve Parkinson hastaları arasında koronafobi, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi ve depresyon bulgularında (p˃0,05) fark bulunamadı. Günlük yaşamdaki bağımsızlık düzeyi (p˂0,001) ve yorgunluk şiddeti (p=0,027) açısından fark bulundu. Hastaların günlük yaşam aktivitelerindeki bağımsızlık düzeyinin daha düşük, yorgunluk şiddetinin ise daha yüksek olduğu belirlendi. Parkinson hastaları ile sağlıklı bireyler arasında koronafobi, fiziksel aktivite düzeyi, uyku kalitesi ve ruhsal durum arasında fark bulunmaması sağlıklı bireylerin de pandemi koşullarından olumsuz yönde etkilendiğini göstermektedir. Bu nedenle egzersizin hayat biçimi olarak toplum sağlığına entegre edilmesi konusunda sağlık profesyonellerine büyük sorumluluk düşmektedir.