Performans metni olarak Sevgi Soysal'ın Tutkulu Perçem öyküleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı (Konservatuvar), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DUYGU KANKAYTSIN

Danışman: SEMİH ÇELENK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Performans, bütün sonuçlara direnen, deneyimi yeniden ve yeniden yapılandıran, fiziksel, konuşan ve icra edilen bir metin yahut ritüel özelliği taşır. Bu özellikler kendine özgü olduğundan tekrarlanamaz, kopya edilemezdir. Bir antidisiplin olarak performans, değişen dünya algısına karşı katılımcılarla birlikte prova edilir. Bu çalışmanın amacı, tiyatro ve temsil ilişkileri bağlamında bir 'ara tür' yahut bir 'ara zemin' olarak performansı araştırmaya ve sorgulamaya başlamaktır. Bu amaç için öncelikle performansın doğuşu, gelişimi ve özelliklerini araştırmaya yönelik dergi, makale, kitap gibi basılı kaynaklar ile tezler gibi basılı olmayan kaynaklar taranarak performansın ritüelle ilişkisi incelenerek Antik Yunan'a geri dönülmüştür. Çalışmanın izleyen bölümlerinde ise Apollon ve Dionysos ilişkisi üzerinden bugünkü tarihsel avangardın ve performansın gelişim çizgisi değerlendirilmiş, bunlar üzerine kesin yargılardan kaçınılarak sorular sorulmuştur. Bu bölümde sunulan sorular, performans araştırması yapanlar için en temel sorulardır: Performans sanatı için disiplinlerarası bir anlayışın sonucu diyebilir miyiz? Yahut 1960'ların avangart tiyatrosu metni parçalamasıyla, dil ve biçimin birbirine girmesi, zaman ve uzamın birbirine karışması gibi özelliklerin geçişkenliği de düşünüldüğünde performans sanatı için çoksesli bir enstrüman diyebilir miyiz? İşte bu araştırma ve soruların ışığında Sevgi Soysal'ın Tutkulu Perçem kitabı bu özellikleriyle bir performans metnine dönüştürülmüştür. Sevgi Soysal Tutkulu Perçem'deki kesik kesik anlatısıyla ve türlerin birbirine geçmesiyle öykülerin performans metnine dönüştürülmesine olanak sağlamıştır. Kitaptaki öykülerin –neredeyse- tamamı performans metni yazılırken ayrı ayrı işlenmiştir. Öncelikle her bir öykünün ne anlattığı üzerinden okuma yapılıp sonra bu öykülerle yeni bir metin denemesine girişilmiştir. Soysal'ın perçemleri kitaptaki onun tutkularını açığa çıkartan en önemli metafordur. Bu metafor performans metni yazmak isteyen herkese ayrı bir deneyim alanı oluşturacaktır.