Ticari açıklık büyüme etkileşimi: Panel veri analizi ve ülkelerarası karşılaştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI SEDA BİLMAN
Danışman: UTKU UTKULU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ticari açıklık ile ekonomik büyüme arasındaki etkileşim, iktisat yazının en çok ilgi gören konularından biri olmuştur. Konuyla ilgili olarak pek çok teorik ve ampirik çalışma yapılmış olmasına rağmen, ticari açıklık kavramı, ticari açıklığın göstergeleri, ticari açıklığın büyümeyi ne yönde ve ne derece etkilediği gibi konularda alanyazına katkılar sürmektedir. İşte bu çalışmanın amacı, ticari açıklığı kavramsal ve teorik olarak tartışmak, ticari açıklık ile büyüme arasındaki ilişkiyi irdeleyen teorik modelleri hem dış ticaret teorileri hem de açık ekonomi makro iktisadı ekseninde ortaya koymak, teorik modelleri ampirik çalışmalardan örnekler vererek tartışmak, kapsayıcı analiz sonuçlarına ulaşmak ve analiz bulguları çerçevesinde politika önerileri getirmektir. Çalışmada farklı ticari açıklık göstergeleri kullanılarak ticari açıklık ekonomik büyüme etkileşiminin yönü, derecesi ve gücü araştırılmaktadır. Bu etkileşimin farklı gelir grubundaki ülkeler için farklılık gösterebileceği de düşünüldüğünden, çalışmada Dünya Bankası tarafından gelir düzeylerine göre yapılan ülke sınıflaması esas alınmış ve bu ülkelerin 1995-2011 dönemi verileri kullanılmıştır. Analizler hem yatay kesit verilerini hem de zaman serisi verilerini içerdiği için panel veri analiz tekniklerinden yararlanılmış; Pesaran (2006) tarafından geliştirilen ortak ilişkili etkiler (common correlated effects) ve Pesaran, Shin ve Smith (1999) tarafından geliştirilen panel kendine bağlaşımlı gecikmesi dağıtılmış (panel autoregressive distributed lag) modelleri tahmin edilmiştir. Çalışmanın bulguları, ticari açıklığın ekonomileri olumlu yönde etkilediğine ilişkin kanıtlar sunmaktadır. Ayrıca, ticari açıklığın daha çok düşük ve orta gelir grubundaki ülkelerin ekonomik büyümelerine katkı sağladığı yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Ticari Açıklık, Büyüme, Ortak İlişkili Etkiler Tahmincisi, Panel Kendine Bağlaşımlı Gecikmesi Dağıtılmış (Panel Autoregressive Distributed Lag) Model.