Tıbbi onkoloji polikliniğine başvuran yeni tanı kanser hastalarının hastalıkları hakkında bilgi ve farkındalık düzeyi değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SERCAN ÖN

Danışman: İLHAN ÖZTOP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kanser dünya genelinde yaşamı tehdit eden ciddi bir sağlık sorunudur. Son yıllarda gerek erken tanı gerekse tedavi alanında kaydedilen gelişmeler sayesinde yaşam sürelerinde ciddi uzamalar kaydedilmiştir. Ancak kanser halen ciddi bir hastalıktır ve tanı ve tedavi süreci kompleks bir süreçtir. Kanser tanısı konulduktan sonra hastaların çoğunluğu hastalıklarının nedenlerini, seyrini ve tedavi alternatiflerini merak etmektedir. Bu aşamada hastaların hekimlerden ve farklı bilgi kaynaklarından doğru ve tatminkar bilgi edinebilmesi büyük önem taşımaktadır. Farkındalık ve bilgi düzeyinin artmış olması tedaviye karar verme ve tedavi sürecine uyum konusunda anlamlı katkı sağlamaktadır. Bu doğrultuda bu çalışmada DEÜTF Tıbbi Onkoloji Polikliniği'ne başvuran, yeni tanı kanser hastalarının tıbbi onkolojideki muayeneleri öncesinde hastalıkları hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 01 Ocak 2018– 31 Mart 2018 tarihleri arasında DEÜTF Tıbbi Onkoloji Polikliniğine başvuran, yeni kanser tanısı almış 159 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalar dahili branşlardan ve cerrahi branşlardan sevkedilen hastalar olarak iki grupta değerlendirilmiştir. Hastaların bilgi ve farkındalık düzeyinin değerlendirilmesi amacıyla kendilerine toplam 21 sorudan oluşan anket yöneltilmiştir. Hastaların 148'inde anket kendisi ile, 11'inde ise yakınları ile görüşülerek anket dolduruldu. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 59±14,54 olup, 72'si (%45,3) kadın, 87'si (%54,7) ise erkekti. Hastalara tıbbi onkoloji bölümüne gelmeden önce hastalıkları hakkında bilgi verilme durumu sorulduğunda 151 hasta (%95) hastalığı hakkında bilgi verildiğini, 8 hasta (%5) ise herhangi bir bilgi verilmediğini belirtti. Bilgi verilen hastalardan 140'ı (%88,1) doktordan, 11'i (%6,9) ise kendi yakınlarından bilgi aldığını ifade etti. Hastalara hastalıkları hakkındaki bilgi düzeylerinin yeterliliği sorulduğunda 45 hasta (%28,3) yeterli olduğunu, 74 hasta (%46,5) kısmen yeterli olduğunu, 40 hasta (%25,2) ise yetersiz olduğunu belirtti. Yeterli bilgi düzeyine sahip hastaların önemli bir kısmı (% 70,3) ayrıca başta internet olmak üzere farklı bilgi kaynaklarına da başvurduğunu belirtti. Hastalara onkolojik tedavi hakkında bilgi verilme durumu sorulduğunda 87 hasta (%54,7) tedavi hakkında bilgi verildiğini, 72 hasta (%45,3) ise bilgi verilmediğini belirtti. Hastaların hastalıkları hakkındaki bilgi düzeyine etki eden faktörler değerlendirildiğinde yaşı 65 ve üzerinde olan hastalar (p 0,001), aylık geliri 1500 TL ve altında olan hastalar (p 0,037) ile dahili branşlardan yönlendirilen hastaların bilgi düzeyi (p 0,016) anlamlı olarak daha yetersizdi. Ayrıca poliklinikte yeterli zaman ayrılan ve anlaşılır bir dil ile hastalığı anlatılan hastaların bilgi düzeyi anlamlı olarak daha iyiydi (p<0,001).