Gri hedef programlama ve yöntemin prototip üretiminde işgücü çizgeleme karar problemine uygulanması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLPER BASMACI

Danışman: ASLI ÖZDEMİR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İşgücü çizelgeleme karar problemleri vardiyalı ve düzensiz iş günlerinde çalışan işletmelerin çözmesi gereken zor ve zaman alıcı bir sorundur. İşgücü çizelgelemesinin amacı kaynakların etkin kullanımını ve dengeli iş yükü dağılımını sağlamaktır. Aynı zamanda başarılı bir işgücü çizelgesinin personelin bireysel isteklerini mümkün olduğunca yerine getirmesi gerekmektedir. İşletmenin içinde bulunduğu iç ve dış çevre faktörleri günümüz rekabet koşulları düşünüldüğünde belirsizlik altında kararlar almak kaçınılmaz olmaktadır. Bu durumda işletmelerin işgücü çizelgeleme karar problemlerinde belirsizliğin yansıtıldığı objektif karar verme yöntemleri kullanılarak çözülmesini gerekmektedir. Gri sistem teorisi eksik bilgiden kaynaklanan belirsizliğin modellenmesinde kullanılan yöntemler içermektedir. Hedef Programlama yöntemi ise karar problemini sınırlayan kısıtlar çerçevesinde belirlenmiş hedeflerden sapmaları minimize edecek tatmin edici çözümler sunmaktadır. İşgücü çizelgeleme karar problemi karar vericinin birden fazla hedefe sahip olduğu bir karar problemi çeşididir. Bu açıdan eksik bilgiden kaynaklanan belirsizliğin hakim olduğu prototip üretiminde "Gri Hedef Programlama" yaklaşımının kullanılmasını uygun olmaktadır. Bu çalışmada otomotiv sektöründe faaliyet göstermekte olan bir işletmenin prototip üretiminde karşılaştığı işgücü çizelgeleme karar problemi incenmiştir. İşletmeden alınan gerçek verilerle oluşturulan model Excel Solver yardımıyla çözülmüştür.