Türk tiyatrosu çocuk oyunu metinlerinde çocuğun toplumsallaşma sürecinin tasarlanışı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı (Konservatuvar), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELDA UZUNKAYA

Danışman: ASLIHAN ÜNLÜ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumsallaşma, bireyin toplumun kurallarını, ahlakını ve tutumlarını benimseyerek kişilik kazanmasıdır. Kendini oluşturma aşamasındaki çocuk toplumun kurallarını sanat aracılığıyla öğrenmeye başladığında çocuk tiyatrosu uygulayıcılarının dikkat etmesi gereken hususlar çoğalmaktadır. Hedef kitlenin potansiyeli üzerine, çocuk psikolojisi ve pedagojisini gözeterek, estetik yöntemlerle titiz bir çalışma yapması gerekmektedir. Çünkü çocuğun psikososyal gelişimi herhangi bir yetişkinden farklıdır. Çocuk sanat eserine kendi algı, deneyim ve problem çözme becerileriyle yaklaşmaktadır. O, pasif bir alıcı, toplumsal normların devamlılığını sağlayacak bir araç değil, var olan problemi değiştirmeye yönelik aktif rol oynaması gereken bir bireydir. Çocuk tiyatrosu oyun metinleri kimi kez didaktik niyetlerin gölgesinde kalmakta kimi kez de bu niyetleri aşarak hedef kitlesine doğru yöntemlerle ulaşmayı başarmaktadır. Geçmiş dönem çocuk oyunlarında -2000'li yıllardan önce- yetişkinlere eş bakış açısı uygulamaları göze çarpmaktadır. Çocukların duygu, düşünce ve duyumsal süreçleri göz ardı edilmektedir. Son dönem çocuk oyunu metinlerinde ise toplumsal cinsiyet, ahlak kuralları vb bazen gözden kaçsa da çocuk merkezli bir bakış açısından yola çıkıldığı gözlemlenmektedir.