Servetin vergilendirilmesi ve Türkiye uygulaması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ONUR EROĞLU

Danışman: YUSUF KARAKOÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Vergilendirmede en önemli ilke verginin kişilerin mali güçlerine göre alınması ilkesidir. Mali gücün göstergeleri ise gelir, servet ve harcamadır. Tarihi seyir içinde bakıldığında en eski vergilerin servet üzerinden alınan vergiler olduğu görülmektedir. Günümüze kadar gelindiğinde bu vergilerin vergi gelirleri içindeki payı oldukça değişmiş ve neredeyse servet üzerinden alınan vergilerin payı yok denecek kadar azalmıştır. Servet üzerinden alınan vergilerin payının giderek azalmasına özellikle de küreselleşme ve vergilendirme açısından uluslararası rekabet neden olmuştur.Servet üzerinden alınan vergiler üç şekilde ve çeşitli isimler altında karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan biri servetin tamamının yıllık olarak vergilendirilmesi, bir diğeri servet artışlarının vergilendirilmesi ve bir diğer şekli de servet transferlerinin vergilendirilmesidir.Ülkemizde servetin vergilendirilmesini haklı kılan gerekçelerden birisi Anayasamızın 2'nci maddesindeki ve Cumhuriyetin temel niteliklerinden biri olan sosyal devlet anlayışı olmaktadır. Servet vergileri mali amaçla başvurulan vergiler olmayıp, daha çok sosyal amaçları gerçekleştirmek üzere başvurulan vergilerdir. Servet vergilerinin gelir ve harcama verilerini tamamlama ve kontrol işlevleri bulunmaktadır. Sistemimiz içerisindeki servet vergileri özellikleri böyle bir denetim ve tamamlama işlevi konusuna cevap verememektedir. Zaten uygulanan servet vergilerine ise sadece bütçeye gelir sağlamak açısından bakılmakta, onların diğer fonksiyonları ve amaçları gerçekleştirip gerçekleştirmedikleri önemsiz kalmaktadır. Mevcut sistemimiz tüm bu fonksiyon ve amaçları gerçekleştirmek üzere yeniden gözden geçirilmeli ya da sistemimize tüm servet unsurlarını kapsamına alan sürekli nitelikte bir genel servet vergisi kazandırılmalıdır.Sistemimizde sürekli olarak alınan servet vergileri özel niteliklidir, genel servet vergisi niteliğindeki vergiler ise sürekli değildir. Genel ve sürekli nitelikte bir servet vergisi uygulamasının olmaması ise sistemimiz içerisindeki servet vergilerini kendilerinden beklenen bir takım fonksiyonların yerine getirilmesi konusunda yetersiz kılmaktadır.