Türkiye'de işveren üzerindeki mali yükümlülüklerin istihdam üzerindeki etkileri ve sonuçları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1999
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ö. HAKAN ÇAVUŞ
Danışman: ZEYNEP ARIKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:özet İşveren ve işçi çalışma hayatının en önemli iki unsurudur. Devlet de iş,sosyal güvenlik,vergi ve diğer yasaları ile bu ilişkide taraf olmakta ve istihdam üzerine konan bazı kesintileri (Vergi,sigorta primi,fon) tahsil ederek hizmetleri yerine getirmeye çalışmaktadır. Ülkemizde ücretten yapılan kesinti oranlan yüksektir. Özellikle iş akdinin doğumu sırasında işveren ile işçi brüt ücret üzerinden değil,net ücret üzerinden anlaştıklarmdan,işverenin ilgili kamu kuruluşlarına ödemekle sorumlu olduğu bazı kesintiler (vergi,sigorta primi işçi hissesi.,fon kesintileri) fiili olarak işverenin üzerinde kalmaktadır. Ülkemizde vergi,sigorta prim oranlan yüksektir. Bunlara ek olarak fon ödentileri de eklenince maliyetler artmaktadır. Son yıllarda tüm dünyada yaşanan küreselleşme olgusu,iç ve dış piyasalarda hızlı bir rekabeti de beraberinde getirmiştir. Günümüzde tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de işletmeler rekabet edebilmek için işgücü maliyetlerini düşürmeye çalışmaktadır. Ülkemizdeki işletmelerin büyük çoğunluğunu küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) oluşturmaktadır. Bu işletmelerin kredi imkanlan düşüktür. Sonuçta işverenler istihdamla ilgili maliyetlerini düşürebilmek için atipik çalışma yöntemlerine yönelmeye başlamışlardır. Atipik istihdam edilenlerin büyük çoğunluğu iş ve sosyal güvenlik yasalarının kendilerine sağladığı haklardan yoksun çalışmaktadırlar. Diğer yandan Türkiye'de işveren üzerindeki mali yükümlülüklerin fazlalığı kişilerin kayıt dışında istihdam edilmelerine yolaçmaktadır. Kişilerin çalışmalan ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ya hiç bildirilmemekte ya da gün ve/veya ücret olarak eksik bildirilmektedir. İşgücü piyasasında kaçak çalışan çocuk,kadın ve yabancı işçi sayısı artış göstermiştir. İşveren üzerindeki istihdamla ilgili vergi,sigorta primi gibi mali yükümlülüklerin azaltılması,özellikle fon kesintilerinin kaldınlması,işsizliği azakırken,kayıt dışı istihdamı da kayıt altına almada etkili olacaktır.