Jane Austen in Turkish context: A critical study of re/translations and their reception


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYŞE SIRMA YALÇINDAĞ

Danışman: Müge Işıklar Koçak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Jane Austen'ın (1775-1817) alımlanmasında çeviri-yeniden çevirilerin oynadığı rolü sorunsallaştırmayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, Austen külliyatından Türkçeye 1900 ile 2012 arasında yapılan tüm çeviri-yeniden çevirilerin veri tabanı hazırlanmıştır. Austen ve eserleri hakkındaki akademik çalışmalar üzerine yapılan inceleme, Austen'ın eserlerinin edebi yönleri üzerine, özellikle de Anglo-Sakson dünyasında çok sayıda çalışma olsa da Austen çevirileri üzerine olan çalışmaların sınırlı sayıda olduğunu göstermiştir. Austen'ın çeşitli dillere çevirileri üzerine yapılan bu çalışmaların üzerinde fikir birliğine vardığı bir nokta, Austen'ın romanlarının bu dillere yapılan özellikle en eski çevirilerinin orijinal eserleri manipüle ettiği ve bunun Austen'ın önemli bir edebi figür imajına değil de "aşk kitapları yazarı" imajına katkıda bulunduğudur. Ayrıca, yeniden çevirilerin ortaya çıkmasına yol açan, yeni film/TV adaptasyonları veya Türkiye'de farklı seçenekler sunan rakip repertuarlar gibi nedenler tartışılmıştır. Çeviri-yeniden çevirilerin Austen'ın Türkiye'de alımlanmasını nasıl etkilediğini araştırmak için, reklamlar, tanıtıcı metinler/incelemeler ve ön kapaklar üzerine bir yan-metinsel çalışma yürütülmüş ve Pride and Prejudice (1813)'ın ilk beş çeviri-yeniden çevirisi karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu analizler, Türkiye'de Austen alımlanmasının, Tercüme Bürosu ve özel yayınevlerinin çeşitli planlama çabalarıyla, çeviriler-yeniden çeviriler ve bunların sunuş şekilleri yoluyla biçimlendiğini öne sürmekte kullanılmıştır. Anahtar kelimeler: Jane Austen, Türkiye, Pride and Prejudice, Yeniden çeviri, Alımlama, Kültür Repertuarı, Kültür Planlama, Yan-metinsel Analiz