Budist ve Bektaşi menâkıbnâmelerinin karşılaştırılması: Lalitavistara ve Velâyetnâme örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MAHMUT YAZAR

Danışman: ALİ İHSAN YİTİK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarih boyunca toplumların etkileşimi birçok alanda görülen bir gerçekliktir. Söz konusu etkileşime konu olan başlıklardan biri de inançtır. Toplumların günlük yaşamlarındaki dini uygulamalarının yanı sıra fiziksel alemde görünmeyen, zihinlerinde yaşadıkları inançları zaman zaman benzerlik göstermiş ve günümüzde araştırmalara konu olmuştur. Türklerin Anadolu'ya geldikten sonra hangi kültür ya da kültürlerden izler getirdikleri meselesi de bu başlık altında tartışılmaktadır. Bu çalışma, Türklerin Müslüman olduktan sonra hangi kültür ya da inançlardan izlere sahip olduklarını tespit etmek maksadıyla iki esere odaklanarak hazırlanmıştır. Budist kutsal kitaplarından biri sayılan ve aynı zamanda bir Buda biyografisi olan "Lalitavistara Sutra" Müslüman mutasavvıf Hacı Bektaş-ı Veli'yi anlatan ve onun bir biyografisi sayılan "Velayetname" adlı eserle karşılaştırılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde daha önce hiç Türkçe çevirisi yapılmamış olan Lalitavitara Sutra'nın Türkçe özeti verilmiştir. İkinci bölümde ise orijinal dili Türkçe olan Velayetname tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde Lalitavistara Sutra ve Velayetname'nin benzerlik ve farklılıkları iki başlık altında incelenmiş, Bektaşi menakıbnamelerinin Budist sutralarından etkilenip etkilenmediğine dair ipuçları aranmıştır.