J.R.R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi romanında fantastik karakterlerin yaratımında kullanılan görsel çağrışım kodlarının sahne ve gösteri sanatları bağlamında incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı (Konservatuvar), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH NALBANTOĞLU
Danışman: SELDA KULLUK YERDELEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:"J. R. R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi Romanında Fantastik Karakterlerin Yaratımında Kullanılan Görsel Çağrışım Kodlarının Sahne Ve Gösteri Sanatları Bağlamında İncelenmesi" başlıklı doktora bitirme çalışması, fantastik bir öyküdeki karakterlerin görsel tasarımlarındaki çağrışım kodlarını Carl Gustav Jung'un arketip ve kolektif bilinçdışı kavramlarıyla Joseph Campbell'in monomit evreleri ilişkileri bağlamında ele alarak, bir kostüm veya konsept tasarımcısının, tasarımına başlamadan önce dikkate alması gereken verileri saptamayı ve bir yöntem belirlemeyi amaçlamaktadır. Bir sıfat olmanın çok ötesinde bir kavram olan "fantastiğin" niteliklerine ve üzerine yapılmış tartışmalarla birlikte fantastiğin kökenleri olan mitolojiye, halk hikayelerine ve efsanelere, Fantastik Edebiyat ve Modern Fantezi'ye hakim olmak bir tasarımcının yapması gereken ilk alt yapı çalışmalarıdır. Bunun yanında kökenleri mitolojik ve dini resimlere kadar giden Fantezi Sanat'ın niteliklerine ve örneklerine hakim olunması tasarımcıya görsel yönden katkı sağlayacaktır. İnsanın arkaik hafızası olan kolektif bilinçdışındaki arketipsel kodlar ve kahramanın çıktığı serüvendeki evrensel monomit aşamaları, fantastik karakterlerin görsel tasarımında da bir hayli önemli yer tutmaktadır. Bu bilgiler bağlamında, örnek olarak alınan Yüzüklerin Efendisi romanındaki karakterler, arketipsel ve monomit evreleri ilişkileri boyutunda incelenmiş, tarihsel yönden öncü ve artçı örnekleri saptanmıştır. İkincil dünyalardaki karakterlerin tasarımlarının başarılı, ilgi çekici ve inandırıcı olabilmesi için arketipsel ve monomit evrelerinin göz önünde bulundurulması ve bu nitelikleri vurgulayan, pekiştiren, güçlendiren unsurların kullanılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte fantastik öykülerdeki kurgu halkların da yaşadığımız dünyadaki kültürler ve halklarla saptanan bağlantıları öykünün çok daha hızlı algılanmasına ve anlamlandırılmasına olanak sağlayacağı tespit edilmiştir.