Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SEÇİL GÜLMEZ
Danışman: SONER ESMER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Limanlar uluslararası ticarette önemli düğüm noktaları ve uluslararası taşımacılığın önemli bir parçası olarak tanımlanmaktadır. Bu sebeple bu önemli altyapılar hem liman operatörleri hem de paydaşları için stratejik noktalardır. Deniz taşımacılığının sürekli olarak gelişme kaydetmesi, makro ve mikro çevresel faktörler de liman gelişimini tetikleyerek bu gelişimi hızlandırmıştır. Devam eden gelişmelere ayak uydurabilmek ve artan ticaret hacminin yarattığı talebe karşılık verebilmek adına limanlar kendilerini altyapısal ve teknolojik olarak geliştirmekte ve hatta yeni liman inşası yatırımlarına yönelmektedirler. Bu koşullar altında liman operatörlerinin arz ve talep koşullarını dikkate alarak kapasite planlaması yapmaları gerekmektedir. Bu çalışmada, bütünleşik bir bakış açısıyla dökme yük terminalleri için bir kapasite ölçüm modeli geliştirilmeye çalışılmıştır. Kapasite ölçüm modelini oluşturmak için öncelikle bir literatür taraması gerçekleştirilmiştir ve literatürden elde edilen bilgiler doğrultusunda liman kapasitesine etki eden faktörler belirlenmiştir. Ölçülebilir faktörler, dökme yük terminallerinin rıhtım elleçleme kapasitesi, depolama sahası kapasitesi ve transfer ekipmanı kapasitesi ölçümü için geliştirilen ampirik denklemlere yansıtılmaya çalışılmıştır. Bu faktörler ampirik denklemlerin temelini oluşturmaktadır. Ayrıca ampirik formüller çok çeşitli yük türüne hizmet veren bir dökme yük terminalinden elde edilen uygulamaya dayanan veriler aracığıyla test edilmiştir. Bu formüllerivii simülasyon aracılığıyla test edebilmek için kavramsal model oluşturulmuştur. Oluşturulan simülasyon modeli ve kavramsal model birbirleri ile karşılaştırılarak ve formüllerin manuel olarak çözümlenmesi ile doğrulanmıştır. Dökme yük terminalleri için kapasite ölçüm modeli geliştirilmesinin dışında bu çalışma iki farklı kavram ortaya koymuştur. Bu iki kavram gerçekleştirilebilir kapasite ve ekipmanın saatlik teorik hareket sayısıdır. Bu kavramlar tez kapsamında etraflıca tartışılmış ve bu kavramların etkisi ölçülmüştür. Buna ek olarak, literatürde konunun uzmanları tarafından sıklıkla kullanılan rıhtım işgal oranının liman kapasitesi üzerindeki etkisi ve liman kapasitesi hesaplamasındaki rolü derinlemesine tartışılmış ve rıhtım işgal oranı ve rıhtım kullanım faktörünün fonksiyonel olarak karşılaştırılması tartışılmıştır. Çalışmanın sonuçları, oluşturulan modelin dökme yük terminalleri kapasite ölçümü için kullanılabileceğini göstermiştir. Çalışmaya ait sonuçlar, güncel kapasiteden farklı olarak, gerçekleştirilebilir kapasitenin de dökme yük terminalleri kapasite ölçümünde kullanılabileceğini göstermiştir. Limanın güncel kapasite ölçümüne ek olarak, ekipmanın saatlik teorik hareket sayısı ve rıhtım kullanım faktörü gerçekleştirilebilir kapasite hesaplamalarında kullanılabileceğini göstermiştir.