Göç Sürecinde Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet: Göçmen Kadınların Deneyimleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Araştırmaları Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DURİYE SONNUR YILDIZTUGAY

Eş Danışman: EMİR ÖZEREN, AKÇA TOPRAK ERGÖNEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Küreselleşmeye bağlı olarak gerçekleşen göçün feminizasyonu, göç alanını femi-nist kuramın ışığında ele alınması ihtiyacını doğurmuştur. Bu çalışma, alışılanın aksine aile birleşimi gibi geleneksel nedenler dışında kendi başına göçe katılan, toplumsal cinsiyet temelli muameleler nedeniyle göçü bir baş etme stratejisi ola-rak kullanan kadınların göç deneyimlerini keşfetme amacındadır. Bu araştırma, çeşitli nedenlerle (sosyal, politik, ekonomik vb. ) hem gönüllü olarak göç eden kadınları, hem de zorunlu olarak yerlerinden edilmiş kadınların; göç deneyimle-rini, kaynak ülkeden hedef/transit ülkeye varıncaya kadar geçen süreçteki hikâyelerini, yaşadıkları sorunları, kadınlara özgü göç etme nedenlerini, toplum-sal cinsiyet eşitsizliğine dayalı şiddeti, karşı karşıya kaldıkları risk unsurlarını ve bunlarla baş etme deneyimlerini keşfetme amacı taşımaktadır. Bu amaç doğrul-tusunda, zorunlu ve gönüllü göçmenlerden oluşan 22 kadınla derinlemesine gö-rüşmeler gerçekleştirilmiştir. Göçte kadın deneyimlerini anlamak ve çözümlemek açısından, kadın çalışmalarının doğasına uygun olarak araştırma yorumlayıcı ve feminist yaklaşımla nitel bir yapıda tasarlanmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler; kavramlarla göç ve kadın, kaynak ülkeye ilişkin bilgiler, göç öncesi, göç sırası ve göç sonrası deneyimleri olmak üzere beş ana tema üzerinden analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda kadınlara özgü göç nedenleri, farklı kadınlık du-rumlarının göçten olumlu ve olumsuz etkilenme dinamiklerinin neler olabileceği, cinsiyet temelli şiddet, ayrımcılık ve diğer risk unsurları görünür kılınmaya çalı-şılmıştır. Ayrıca kadınların bağımlı göç kuramından sıyrılarak kendi iradeleriyle göç sürecine dâhil oldukları, hayatlarının bir bölümünde toplumsal cinsiyet eşit-sizliğine dayalı şiddet mağduru oldukları, göçü toplumsal cinsiyet temelli uygu-lamalarla bir baş etme stratejisi olarak kullandıkları ortaya çıkmıştır. Araştırma, elde edilen veriler doğrultusunda önerilerle sonuçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Göç, kadın ve şiddet ilişkisi, şiddet olgusu ve toplumsal cinsi-yet eşitsizliğine dayalı şiddet, göçün feminizasyonu