Optimal ürün karmasında kısıtlar teorisi ile faaliyete dayalı maliyetleme yöntemi ve bir uygulama
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Toplam Kalite Yönetimi (Disiplinlerarası) Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA TAYGAN
Danışman: İPEK DEVECİ KOCAKOÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yaşanan küreselleşme süreci ile işletmelerin pazarlardaki rekabet koşulları zorlaşmıştır. Ayrıca teknolojide meydana gelen gelişim ve değişimler, işletmelerin üretim sistemleri üzerinde etkili olmuştur. Emek yoğun üretimden sermaye yoğun üretime geçilmesi, işletmelerin maliyet yapılarını da değişime zorlamıştır. Şirketlerin faaliyetlerini sürdürmeleri, rekabet edebilmeleri ve hedeflenen karlılığa ulaşmaları, ancak satış gelirleri ve maliyetlerini başarılı bir şekilde yönetilmeleri ile gerçekleşir. Şirketlerin, gelir artışı sağlamak amacıyla satış fiyatına müdahale etmeleri dış piyasaya bağımlılıklarından dolayı zor olduğundan, maliyetlerini düşürmeleri gerekir. Bu da ancak iyi bir maliyet sistemi ile gerçekleşebilir. Geleneksel maliyet yöntemlerine göre ürünlere daha doğru maliyet bilgileri yükleyebilen Faaliyete Dayalı Maliyetleme Yöntemi ile kaynak kullanımları dikkate alınarak daha karlı sonuçlar elde etmek mümkündür. Maliyetlerin yanında, optimal ürün karmasının da firma karlılığındaki önemi büyüktür. Üretim sürecindeki mevcut kaynakların optimum şekilde kullanılması amacıyla Dr. Eliyahu M. Goldratt'ın tarafından geliştirilen Kısıtlar Teorisi Yöntemi ile belirlenecek olan ürün karmasına, Faaliyete Dayalı Maliyetleme Yöntemi ile daha doğru maliyetler yüklenerek karlılık arttırılabilir. Çalışmada Kısıtlar Teorisi ve Süreç Katkı Muhasebesi, Faaliyete Dayalı Maliyetleme Yöntemi ve Tam Maliyet Yöntemi ile entegre bir biçimde kullanılarak kimya sektöründe faaliyet gösteren bir üretim işletmesinde uygulaması yapılmıştır. Çalışma, Kısıtlar Teorisi'nden elde edilen ürün karmasına, Geleneksel Maliyet Yöntemlerinden Tam Maliyet Yöntemi ve Faaliyete Dayalı Maliyetleme Yöntemi ile maliyet yüklemesi yapılarak karlılıklar karşılaştırılmıştır. Faaliyete Dayalı Maliyetleme Yöntemi ile daha doğru bir şekilde yüklenecek olan maliyet bilgilerinin, firmaların karlarını arttırdığı görülmüştür. Firmalar Kısıtlar Teorisi ve Faaliyete Dayalı Maliyetleme Yöntemi'ni entegre bir biçimde kullandığında, var olan kısıtlı kaynaklarını ile kar maksimizasyonunu sağlamış olacaklardır. Çalışma, firmanın farklı durumlardaki optimal ürün karmalarını belirleyerek, karlarını karşılaştırma imkanı sağlamıştır. Anahtar Kelime: Kısıtlar Teorisi, Süreç Katkı Muhasebesi, Faaliyete Dayalı Maliyetleme, Geleneksel Maliyet Yöntemleri, Tam Maliyet Yöntemi, Optimal Ürün Karması.