Özlem Tekin örneğinde rock müzikte kadın: toplumsal cinsiyet, etnisite, hegemonya

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Müzik Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MÜMTAZ HAKAN SAKAR

Danışman: MEHMET FIRAT KUTLUK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Popüler müzigi toplumsal cinsiyet çerçevesinden anlama çabası içerisindeolan bu çalısma, erkek-üstün rock müzikte bir kadın rock yıldızının deneyimlerineodaklanır. Bununla birlikte toplumsal cinsiyeti bir kimliklenme nedeni olarak kavrar.Kamusal alanın tüm görünümlerinde oldugu gibi erkek egemen popüler müzikendüstrisinin Özlem Tekin örneginde kadın popüler müzik sanatçılarına yaklasımınıve ayrıca bu durumun tersi olarak Özlem Tekin'in popüler müzik endüstrisi ileiliskisini ortaya koymaya çalısır. Bu iki yönlü iliskiyi hegemonya mücadelesi olarakmerkeze tasır.Birinci bölüm, bir kimliklenme ekseni olarak ele alınan toplumsal cinsiyetkavramını ve dolayısıyla bu çalısmanın odagı olarak kadınlıgı, bir kültürel kimlik veetnisite olarak görme egilimindedir. Ayrıca feminist, antropolojik, kültürelçalısmalar, ifade kültürü ve müzikte kadın çalısmaları yaklasımlarını gözdengeçirerek kuramsal bir temel insa etme çabası içerisindedir.kinci bölüm, etnografik gözlem ve görüsme teknigi ile gerçeklestirilen alançalısması ve dolayısıyla Özlem Tekin ve onun müziksel kimligine odaklanır.Öncelikle toplumsal cinsiyetli verili bir kültür içerisinde yetisen ve toplumsalcinsiyetli bir müziksel alt kategori olan heavy metal'in ve daha genis anlamda rockmüzigin Özlem Tekin'in bireysel kimligi ve habitusunu nasıl etkiledigi ortayakoyularak, bu kimlik ve habitusun onun müzigine ve müzisyenligine olan etkileriaçıklıga kavusturulur. Özlem Tekin'in müzisyenlik geçmisi gözden geçirilerek,müzik endüstrisi ile olan iliskilenmesi ve bu iliskilenme sonucu ortaya çıkan yenidenbiçimlenmenin görünümleri Gramsci'nin hegemonya kavramına oturtulur. Müzikendüstrisiyle iliskilenmenin öncü hedefi olarak albümleri ve ardından canlıperformansları dikkatlice gözden geçirilir ve izlerkitlenin onu nasıl tükettigineodaklanılır.Üçüncü bölüm ise Özlem Tekin'in albümleri ve canlı performanslarındakimüziginin geleneksel müzikolojik metin analizi ile popüler müzik baglamını birarada ele alma çabası içerisindeki müziksel analizlerinden olusur. Bu bölümdeincelenen örnek sarkılar, onun toplumsal cinsiyet düzenine bakısını ve kimliginingörünümlerini ortaya koyarak teorik argümanların sounda nasıl yansıdıgını gösterir.Bu çalısma, popüler müzigin kültürel bir alan olarak çatısmalarla dolu yapısıile toplumsal cinsiyetin bu çatısmalı alanda ne kadar derinlere isledigini ortayakoymaya çalısır ve bu baglamda disiplinlerarası bir yaklasımı sergileyerek popülermüzigin akademik alanda arastırma yapılabilecek kadar degerli bir fenomen olduguyönündeki düsüncelerden hareketle insa edilmistir.