Sanal mekânların kentsel arazi kullanım türlerinin gelişimine etkisi: İzmir örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BEDRİYE ÇINAR

Danışman: GÖZDE EKŞİOĞLU ÇETİNTAHRA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Teknolojinin gelişmesiyle iletişim ve ulaşım imkânlarındaki farklılıklar, "sanal" olma kavramını ortaya çıkarmaktadır. Sanallık, kentin fiziksel olanaklarında da değişimler yaratmakta, birçok gerçek mekânın sanal bir mekâna dönüşmesine neden olmaktadır. Süreçte, iletişim ve ulaşım imkânlarında yaşanacak bir dönüşümün, kentin birçok fiziksel kullanımını kısmen veya tamamen sanal kullanımlara dönüştürmesi kaçınılmazdır. Dolayısıyla kentte arazi kullanımları gerçek mekândan sanal mekâna doğru değişerek, planlama kararlarına yansıyacaktır. Günümüzde kent kullanıcılarının teknolojik olanakları kullanarak bulundukları mekanı terk etmeden, eğitim (uzaktan öğrenim), alışveriş (sanal marketler), çalışma (home-ofis) ve hatta egzersiz ihtiyaçlarını bile karşılayabilecekleri koşullar bulunmaktadır. Özellikle dünya genelinde yaşanan COVID-19 pandemisi ile mücadele döneminde alınan kısıtlama kararları ile dijital ve sanal olanaklar, kişilerin yaşam tarzını değiştirmiştir ve süreç sonucunda bu değişimin devam edeceği öngörülmektedir. Bu değişim yalnızca kişilerin yaşam tarzını değil aynı zamanda toplumların kentsel mekânı kullanma alışkanlıklarında da birtakım değişikliklere neden olabilecektir. Bu tez, teknolojiye bağlı gelişmeler dolayısıyla mekândaki dönüşümün, planlama karar ve araçlarında yaratabileceği etkiye ilişkin saptamalar yapması nedeniyle önemlidir. Bu çalışmada, İzmir kenti araştırma alanı olarak seçilmiştir. İzmir ilindeki üniversitelerde eğitimlerine devam eden 161 adet öğrenci ile bir anket çalışması yapılarak, dijital olanakları ve sanal mekânları kullanma sıklığı, kullandıkları alanlar ve bu mekânlara ilişkin algıları belirlenmiştir. Anket çalışması sonucunda, kişilerin kentsel mekâna yönelik düşünce ve davranışları betimleyici ve çıkarımsal analizler ile elde edilerek, İzmir kentinin kentsel dokusu ve imar planları üzerinden kentsel kullanımlara ilişkin birtakım çıkarımlarda bulunmuştur. Sonuçlar bilgi toplumu olarak ciddi bir gelişme potansiyeli bulunduran İzmir ilinin plan kararlarında bilginin gelişmesine katkı sağlayacak kent kullanıcılarının görüşlerinin yer almasının önemli olduğunu göstermektedir.