Çalışmanın eğretilik ölçeğinin Türkçe'ye uyarlanması; iş kazası ve genel sağlık durumuna etkilerinin değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSUN AKGÜN

Danışman: YÜCEL DEMİRAL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çalışmanın Eğretilik Ölçeği, eğreti istihdam düzeyini ölçmek üzere geliştirilmiştir. Ölçek geçicilik, güçsüzlük, savunmasızlık, ücretler, haklar ve hakları kullanabilme olarak tanımlanmış 6 boyut, 26 sorudan oluşmaktadır. Bu araştırmanın amacı, Çalışmanın Eğretilik Ölçeği' nin Türkçe'ye uyarlanması ve eğreti istihdam ile iş kazası ve mental sağlık durumu ile ilişkisinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışmanın Eğretilik Ölçeği, Türkçe' ye çevrilerek iki kamu kurumunun çalışanlarına uygulanmıştır (n=512). Verinin faktör analizine uygunluğu Bartlett testi ile, örnek büyüklüğünün uygunluğu ise Keiser-Meyer-Olkin katsayısı ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek üzere açıklayıcı faktör analizi yapılmış, ana bileşenler yöntemi ve bunu izleyen varimax rotasyonu uygulanmıştır. Anketin iç tutarlılığı her alt bölüm için elde edilen Cronbach's alfa katsayıları ile değerlendirilmiştir. Ölçeğin orijinal form ile uyumu doğrulayıcı faktör analizi ile sınanmıştır. Bulgular: Faktör analizleri sonucunda orijinalinde olarak 6 boyut, 26 maddeden oluşan ölçeğin yeni tanımlanan bir boyut ile toplam 6 boyutu oluşturan 23 maddeye indirilmesi uygun görülmüştür. Ölçekten geçicilik boyutunu oluşturan 2 soru ve haklar boyutundan işsizlik sigortası ile ilgili bir soru çıkartılmıştır. İç tutarlılık katsayısı 0.888'dir. Örnek büyüklüğü uygundur (KMO katsayısı: 0.868). Eğreti çalışma ile iş kazası geçirme arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Eğreti çalışma ile mental sağlık durumu arasında anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Çalışmanın Eğretilik Ölçeği'nin Türkçe sürümü, bu araştırma örneği için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak değerlendirilmiş ve Türkiye'de çalışma yaşamında eğreti istihdam ölçümünde kullanışlı olacağı düşünülmüştür. Anahtar Sözcükler: Eğreti İstihdam, ölçek uyarlama, iş kazası, mental sağlık.