Öğretmenler ile velilerin okul-aile ilişkilerindeki rol ve sorumlulukları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLDEN BABAOĞLAN ÖZTÜRK
Danışman: SEMİHA ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, öğretmenler ile velilerin rol ve sorumluluklarının betimlenerek, farkındalığın artırılması ve bu rol ve sorumlulukları yerine getirme sürecinde öğretmenler ile velilerin nasıl bir yol izlediklerini ortaya koymaktır. Nitel araştırma modellerinden biri olan olgubilim modeli ile tasarlanan bu araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İzmir ili Bayraklı ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ilkokullarda görev yapmakta olan 12 sınıf öğretmeni ve 12 veli oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, "Okul-aile ilişkilerinde öğretmenler ile velilerin rol ve sorumlulukları" isimli yarı yapılandırılmış görüşme formunun öğretmen ve veli versiyonları kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmada çalışma grubu belirlenirken amaçlı örnekleme yöntemi ile maksimum çeşitlilik örneklemesi yöntemleri kullanılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın bulgularına göre, mevcut durumdaki okul-aile ilişkisinde öğretmenler ile velilerin sıkı bir ilişki ve iş birliği içinde oldukları belirtilmiş, birbirlerine kolaylıkla ulaşabildikleri ve bu iletişimi ise çoğunlukla WhatsApp, yüz yüze görüşmeler ve telefon ile gerçekleştirdikleri ifade edilmiştir. İletişim konusundaki rol ve sorumlulukları ile ilgili olarak, iletişim biçimini geliştirmede veliler öğretmenleri ile daha sık görüşmenin gerekliliğini ifade ederken öğretmenler ise iletişim dilinin iyileştirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Öğretmenler ile velilerin rol ve sorumluluklarını gerçekleştirmelerini etkileyen sorunlarda pandemi döneminden önce öğretmenler velilerin onlara saygı duymamalarından kaynaklı sorunların yaşandığını belirtirken veliler ise kendi ilgisizliklerinden ve öğretmenleri ile iletişim eksikliklerinden kaynaklandığını ifade etmişler. Pandemi döneminde ise öğretmenler ile veliler uzaktan eğitimin getirdiği problemlerin bu sorunların temelini oluşturduğunu belirtmişlerdir. Okul müdürlerinin okul-aile ilişkilerinde üstlenmesi gereken destekleyici rolünü üstlendiği öğretmenler ile veliler tarafından belirtilmiştir. Fakat öğretmenler ile velilerin çoğunlukla okul-aile ilişkilerindeki rol ve sorumluluklarını geliştirmelerine ilişkin herhangi bir araştırma yapmadıkları verdikleri cevaplardan gözlemlenmiştir. Öğretmenler ile velilerin aralarındaki iletişimin öğrencilerin akademik performansını etkilediği ve ebeveynlerden annelerin okul, öğretmen ve öğrenci ile daha çok iletişimde olduğu öğretmenler ve veliler tarafından ifade edilmiştir. Velilerin rol ve sorumluluklarına ilişkin veliler kendilerinin daha anlayışlı olmaları gerektiğini belirtmiş, öğretmenler ise velilerin sorumluluk alma bilincinin olması gerekliliğinden bahsetmişlerdir. Öğretmenlerin rol ve sorumluluklarına ilişkin alınan cevaplarda ise öğretmenlerin veli desteği almaları gerekliliği ile velilerle sıkı ilişkiler kurmaları gerekliliği ifadeler arasında yer almıştır. Veliler ise öğretmenlerin liderlik rolünün önemine vurgu yapmışlardır. Öğretmenler ile velilerin karşılıklı rol ve sorumlulukları ile ilgili veliler ile öğretmenler aralarında saygı ve empatinin olması gerekliliğinden bahsetmişlerdir. Bu araştırmada, sınıf öğretmenleri ile velilerin okul-aile ilişkilerindeki rol ve sorumluluklarına dair farkındalıklarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan içerik analizi sonucunda, okul-aile arasında kurulan iletişimlerde eksiklikler olduğu, bu eksikliklerin okul müdürlerini ve öğrencileri de etkilediği, ebeveynlerin ve öğretmenlerin rol ve sorumluluklarına dair bilinçli oldukları fakat bu davranışları gerçekleştirirken birbirlerinden devamlı destek bekledikleri elde edilen sonuçlar arasındadır.