Balıkesir-Pamukçu jeotermal alanı ve çevresinin hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal incelemesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Uygulamalı Jeoloji Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EBRU ÖNGAY

Danışman: ÜNSAL GEMİCİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZET Balıkesir îli'ne 18 km uzaklıkta bulunan Pamukçu beldesi sınırlan içerisinde yer alan inceleme alanında, Mesozoyik ve Senozoyik yaşlı birimler bulunmaktadır. İnceleme alanındaki en yaşlı birim Triyas yaşlı Karakaya Formasyonuna ait ofiyolitik melanj (kristalen kalker, radyolarit, kuvarsit, granit, diyabaz) oluşturur. Temel kayaları üzerinde ise, açısal uyumsuzlukla gelen Neojen yaşlı tüf, aglomera, killi kalker, marn, kil ve andezit bulunmaktadır. Tüm bu birimler üzerinde de uyumsuzlukla Ruvaterner yaşlı alüvyonlar gelmektedir. İnceleme alanında en belirgin faylar birbirine paralel eğim atımlı normal faylar olup, genel uzanımları KB-GD'dur. Sahada jeotermal akışkanlar, bu birimlerin oluşturduğu stratigrafik istifte fay boyunca yükselerek yüzeylemektedirler. Yüzeyden derinlere doğru süzülen meteorik sular bu hareket esnasmda henüz sıcaklıklarım kaybetmemiş volkanik kayaçlardan geçerken ısınırlar. İnceleme alanından alman sıcak ve soğuk su örnekleri üzerinde jeokimyasal deneyler yapılmış olup, suların içerdikleri anyonlar, katyonlar ve eser elementler tespit edilmiştir. Yapılan hidrojeokimyasal değerlendirmeler ışığında, sıcak suların Na-S04-Cl'lü ve soğuk suların çoğunluğunun HC03-Mg-Ca'lü su tipinde olduğu bulunmuştur. Yörede sıcak sular, kaynak ve sondajlardan elde edilmekte olup, yüzey sıcaklıkları 40-78°C arasında değişmektedir. Soğuk suların sıcaklığı ise, ortalama 17°C'dir. Çeşitli jeotermometre teknikleri ve bunların uygulanabilirlikleri incelenerek, sistemin hazne sıcaklığı 100-150 °C olarak tahmin edilmiştir. Sıcaklık ve silis dengesine dayalı olarak geliştirilmiş olan silis-entalpi karışım modeli diyagramı kullanılarak, modeli karışım öncesi buhar ve ısı kaybının olmaması ve karışım öncesi buhar kaybının olması durumunda akifer sıcaklığı tahmin edilebilmektedir. Bu diyagrama göre akifer sıcaklığının 180-275°C arasında olabileceği sonucu çıkarılmaktadır. Tüm bu verilerin ışığında sistemin akifer sıcaklığının 100-1 50°C arasında olabileceği sonucuna varılmıştır.Pamukçu ve yöresindeki termal sular, günümüzde kaplıca ve konut ısıtmacılığında kullamlmaktadır. Bölgede açılacak olan yeni derin sondajlarla debi ve sıcaklık arttırılarak potansiyelin artması sağlanabilir.