Public service interpreters bridging communication gaps for Syrian refugees in the Turkish context
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ASLI POLAT ULAŞ
Danışman: ATALAY GÜNDÜZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye'de toplum çevirmenlerine olan ihtiyaç son yıllarda ülkedeki büyük Suriyeli mülteci nüfusunun varlığıyla giderek artmıştır. En genel anlamda, toplum çevirmenleri mülteciler/göçmenler ve ev sahibi ülkenin kamu görevlileri arasında iletişim kuran bireylerdir. Türkiye bu kadar büyük bir kitlesel göç hareketiyle henüz yeni karşılaşmış bir ülke olduğu için ülkede kapsamlı eğitim programları, sertifika sınavları, akreditasyon ve meslek kuruluşları ile kurumsallaşmış bir toplum çevirmenliği politikası mevcut değildir. Yine de Suriyeli mültecilerin iletişim ihtiyaçlarını karşılamak için birtakım girişimlerde bulunulmuş ve bu amaçla çeşitli kurumlarda toplum çevirmenleri istihdam edilmiştir. Bu bağlamda, bu doktora araştırması, Sığınmacılar ve Göçmenlerle Dayanışma Derneği (SGDD) birimlerinde, adliye ve polis karakollarını kapsayan hukuki bağlamda ve AB tarafından finanse edilen SIHHAT projesi kapsamındaki sağlık kuruluşlarında mültecilerin iletişim ihtiyaçlarını karşılayan toplum çevirmenlerini ele almaktadır. Çalışma, tercümanların sosyal, kültürel, eğitimsel ve mesleki geçmişlerini; onları çevreleyen kurumsal ve diğer dış koşulları; söz konusu durumların tercümanların çeviri faaliyetlerine ve toplum çevirmenliğine yönelik tutum, algı ve beklentilerine etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Chesterman (2006, 2009) tarafından önerilen çevirmen/tercüman sosyolojisi kapsamında aktör odaklı bir çalışma olan bu doktora araştırması, toplum çevirmenliğinde sosyal bağlamın yerini ve önemini ön plana çıkarmayı ve bu çerçevede profesyonel kimlik oluşumu sorunsalını tartışmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemini benimseyen çalışmada veriler, İzmir, Mersin, Adana ve Gaziantep illerinde gerçekleştirilen kapsamlı bir saha çalışmasıyla elde edilmiştir. Çalışmada söz konusu bağlamlardaki tercümanlar ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler ana veri kaynağı olarak kullanılmaktadır. Tercümanlara yönelik betimleyici anketler, söz konusu bağlamlarda tercümanlarla çalışan görevliler/hizmet sağlayıcılarla gerçekleştirilen görüşmeler ve tercümanların çalışma prosedürlerine ilişkin bağlama özel dokümanlar ek veri kaynakları olarak kullanılmaktadır. Araştırma amaçlarına ilişkin bulgular Fransız sosyolog Pierre Bourdieu'nun habitus (Bourdieu, 1977, 1984, 1998, 2000), sermaye (Bourdieu, 1986, 1989, 1998) ve illusio (Bourdieu ve Wacquant, 1992; Bourdieu, 2000) kavramları aracılığıyla tartışılmaktadır. Bu doğrultuda, mevcut doktora çalışması, toplum çevirmenliğinin Türkiye'de genel olarak tanınmayan ve göz ardı edilen bir hizmet alanı olduğunu ve uygulayıcılarının çoğunun mesleki bir kimlik oluşturmak için gerekli kaynaklardan yoksun olduğunu ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: toplum çevirmenleri, Türkiye bağlamı, habitus, sermaye, illusio, mesleki kimlik