Matematik öğretmenlerinin model oluşturma etkinliği tasarım süreçleri ve etkinliklere yönelik görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ortaöğretim Fen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE TEKİN
Danışman: ESRA BUKOVA GÜZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Model oluşturma etkinlikleri (MOEler), geleneksel okul matematiğinin ötesinde, öğrencileri matematiksel düşünmeyle meşgul eden ve elde edilen çözümün, iletişim kurmak, mantıklı kılmak ve gerçekçi durumları çözüme kavuşturmak için kullanılabildiği kavramsal araçlar ya da modeller içeren gerçekçi ve karmaşık problemlerdir (Lesh ve Zawojewski, 2007'den akt. Thomas ve Hart, 2010). Bir uygulamanın MOE olabilmesi için; Gerçeklik, Model Oluşturma, Öz Değerlendirme, Yapı Belgelendirme, Model Genelleme ve Etkili Prototip prensiplerini sağlaması gerekmektedir (Lesh, Hoover, Hole, Kelly ve Post, 2000).Bu yüksek lisans tez çalışmasının amacı ise matematik öğretmenlerinin MOE tasarım süreçlerini ve bu etkinliklere yönelik görüşlerini incelemektir. Bu araştırmanın verileri nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması yöntemi ile toplanmıştır. İzmir ilinde görev yapmakta olan 51 matematik öğretmeni ile 20-24 Haziran 2011 tarihleri arasında Matematik Çalıştayı I: Model Oluşturma Etkinlikleri adındaki çalıştayda MOE tasarlama süreci gerçekleştirilmiştir. Bu 51 matematik öğretmeni arasından maksimum çeşitliliğe dayanan 17 matematik öğretmeni ile tez çalışması yürütülmüştür.Çalışmanın verileri odak grup görüşmeleri, MOE tasarım süreçlerinin video kayıtları ile öğretmenlerle gerçekleştirilen grup ve bireysel görüşmelerden elde edilmiştir. Çalıştay öncesinde gerçekleştirilen ilk odak grup görüşmesinde, öğretmenlerin MOEler hakkındaki ön bilgilerini ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Ardından öğretmenlerin iki günlük MOE tasarım süreçleri ve yarım günlük MOE revizyon süreçleri videoya kaydedilmiştir. Tasarım süreci sonunda gruplarla gerçekleştirilen görüşmelerde, grupların kendilerini MOE tasarım prensiplerine göre değerlendirmeleri istenmiştir. Çalıştayın sonunda öğretmenlerle gerçekleştirilen son odak grup görüşmesinde ise öğretmenlerin derslerinde MOE uygulama durumları ile ilerideki derslerinde MOE tasarlama ya da literatürde var olan MOElerden yararlanma tercihleri ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Son olarak da gönüllü matematik öğretmenlerinin, kendi tasarladıkları MOEleri derslerinde uygulamalarının ardından kendileriyle bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir.Öğretmenlerin tasarladıkları MOElerin, prensipleri ne ölçüde sağladığını ortaya çıkarmak amacıyla söz konusu MOEler doküman incelemesine tabi tutulmuştur. Tasarım süreci, tasarım süreci sonunda gruplarla gerçekleştirilen görüşmeler ve okul uygulamaları sonrası gerçekleştirilen görüşmeler de içerik analizi ile kuramsal çerçeveye dayalı olarak analiz edilmiştir. Benzer şekilde öğretmenlerle gerçekleştirilen odak grup görüşmelerinin incelemesinde de içerik analizinden yararlanılmıştır.Araştırmada elde edilen verilerden, çalışmanın başlangıcında öğretmenlerin MOElerle ilgili ön bilgilerinin olmadığı sonucunda ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin tasarladıkları MOElerde en çok Gerçeklik Prensibi en az da Ekili Prototip Prensibi'nin varlığına önem verdikleri belirlenmiştir. Öğretmenlerin hazırladıkları tanıtıcı makale ve hazır oluş sorularının problem durumu ile ilişkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra çalışma gruplarının neredeyse hepsinin tasarım sürecine gerçek yaşam durumu bulmayla başladıkları, sonrasında ise model oluşturmaya çalıştıkları belirlenmiştir. Çalıştay öncesinde gerçekleştirilen ilk odak grup görüşmesinde MOEler hakkında bilgi sahibi olmayan öğretmenler, MOEleri içerdikleri kelimelerin anlamlarından yararlanarak tanımlamaya çalışmışlardır. Çalıştay sonrasında gerçekleştirilen son odak grup görüşmesinde ise, öğretmenlerin neredeyse hepsinin derslerine MOElerden yararlanabileceklerini belirtmişler ve hem MOE tasarlayabileceklerini hem de var olan MOEleri kullanabileceklerini ifade etmişlerdir.