Tek Parti Dönemi milletvekili olarak Adnan Menderes (1931-1945)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ABDULLAH YAVUZ ERGUN

Danışman: HAKKI UYAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Adnan Menderes hakkında yapılan araştırmalarda, ağırlığı 1950-1960 arası DP İktidarı Dönemi teşkil etmektedir. Ancak bu sürecin öncesinde Menderes, 14 yıl boyunca Cumhuriyet Halk Partisi Aydın Milletvekili olarak görev yapmıştır. Çoğunlukla arşiv belgelerine ve birinci el kaynaklardan alınan verilere dayanarak hazırlanan çalışmada, Adnan Menderes'in CHP Aydın milletvekili olarak görev yaptığı dönem mercek altına alınmıştır. Menderes'in bahsedilen milletvekilliği dönemini kapsayan bu çalışmada, aldığı görevler, bu görevler sonucunda yazdığı raporlar ve meclis konuşmaları gibi siyasi hayatına yönelik konular ele alınmıştır. Elde edilen veriler kendisinin Tek Parti Dönemi'ndeki fikir yapısını anlamamıza da yardımcı olacaktır. Ayrıca kendisinin bu dönemdeki fikir ve görüşleri, başbakanlığı dönemindeki uygulamalarıyla da karşılaştırılarak aradaki değişim ortaya çıkarılmıştır. Dört bölümden oluşan çalışmanın ilk bölümünde Adnan Menderes'in siyasetten önceki hayatına kısaca değinilmiştir. İkinci bölümde ise Serbest Fırka ile başlayan siyaset hayatı ve CHP'ye geçişinden bahsedildikten sonra Atatürk Dönemi'ndeki faaliyetlerinden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde Menderes'in İnönü Dönemi'ndeki görev ve faaliyetleri ile beraber kendisinin İnönü ile ilişkisi ve buna yönelik bazı konuşmalarına yer verilmiştir. Her iki dönemde de parti müfettişi olarak görevlendirilen Menderes'in yazmış olduğu raporlar da detaylı olarak ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise Adnan Menderes'in muhalefet saflarına geçiş aşaması, partiden ihraç sürecine kadar detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Anahtar Kelimeler: Adnan Menderes, Müfettişlik Raporları, Tek Parti Dönemi, Toprak Reformu