George Walker Bush'un Orta Doğu ve Türkiye politikaları


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET ŞAHİN

Danışman: FÜSUN ÇOBAN DÖŞKAYA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Amerika Birleşik Devletleri'nin 43. Başkanı olan George Walker Bush'un 2001-2009 yılları arasında süren iki başkanlık dönemi boyunca genelde Orta Doğu ve özelde Türkiye'ye dair dış politikası detaylı bir şekilde irdelenmektedir. Çalışmada George W. Bush'un hayatı ile ulusal ve uluslararası politikalarına değinilmiştir. Amerikan dış politikası tarihi üzerinde durulduktan sonra George W. Bush döneminde Amerika'nın Orta Doğu ve Türkiye politikaları eleştirel olarak ele alınmıştır. Çalışmanın tezi, ABD'nin 200 yılı aşkın devam eden Amerikan dış politika tarihinin, George W. Bush döneminde girdiği çalkantılı dönemin Amerika ve Dünyanın düzenini olumsuz anlamda nasıl etkilediği üzerinedir. Bush'un başkan olarak seçilmesinde yaşananlar ile dönem dünya tarihine "şaibeli bir şekilde sonuçlanan bir seçim" olarak geçmiştir. W. Bush'tan sonra geriye kalan durum günümüz dünya dengesini ve uluslararası ilişkileri halen etkilemektedir. W. Bush, başkan seçildikten sonra Amerika, tarihinde daha önce hiç yaşamadığı olduğu olaylarla karşılaşmıştır. Bunların başında 11 Eylül Terör Saldırıları, Afganistan ve Irak Savaşları gelmektedir. 11 Eylül saldırıları başta ABD olmak üzere tüm dünyayı korku ve kaosa sürüklemiştir. 11 Eylül sonrasında ABD, biri kendisine saldırmadan önce harekete geçip tehdit unsurunu ortadan kaldırmayı öngören bir yaklaşım benimsemiştir. Planları önceki yıllara dayanan Büyük Orta Doğu Projesi (BOP) yeniden gündeme gelmiştir. Amerika, kendi varlığını sağlama almak adına 'haydut rejimler' olarak gördüğü rejimlerin yaşadığı bölge olan Orta Doğu'ya hâkim olma girişimlerini başlatmıştır. Bunu yaparken de perdenin ön kısmında dünyaya barış, demokrasi, özgürlük ve istikrar sağlama vaatlerinden bulunmuştur. Çalışmanın Orta Doğu ile ilgili kısmında BOP detaylandırılmaktadır. Projenin amaçları doğrultusunda Afganistan ve Irak ele geçirilmiştir. İki ülkede de istediğini elde edemeyen Bush, eleştiri oklarının hedefi haline gelmiştir. Çalışmanın ikinci kısmını Bush'un Türkiye ile ilişkileri oluşturmaktadır. Bu kısımda Bush'un başkanlık döneminde mevcut Türk hükümeti ile yaşadığı ilişkiler üzerinde durulmaktadır. Dönem içerisinde yaşanan krizler ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden geçen veya geçmeyen tezkereler incelenmektedir. Sonuç kısmı, tez boyunca anlatılanların özeti şeklinde olup daha sonra yapılacak olan çalışmalar için önerileri kapsamaktadır. Anahtar Kelimeler: ABD, George Walker Bush, Orta Doğu, Türkiye, Büyük Orta Doğu Projesi, Amerikan Dış Politikası.