Zihin yetersizliği olan çocuklarda cinsel gelişime yönelik aile eğitim programının etkililiği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Özel Eğitim Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FULYA MERSİN
Danışman: SAFİYE SUNAY YILDIRIM DOĞRU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı zihin yetersizliği olan çocuklarda cinsel gelişime yönelik bir aile eğitim programı hazırlamak ve bunun ebeveynlerin bilgi düzeyleri ve iletişim dili üzerindeki etkililiğini test etmek etmektir. Araştırmada ön test- son test kontrol gruplu deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2022-2023 yıllarında Aydın ili Söke ilçesinde eğitim gören 10-25 yaşları arasında zihin yetersizliğe sahip çocuğu olan 22 anne, 4 babadan oluşmaktadır. Araştırmanın bağımlı değişkeni ailelerin cinsel gelişime yönelik bilgi düzeyleri ve cinsel iletişim dili, bağımsız değişkeni ise araştırmacı tarafından geliştirilen ailelere yönelik cinsel gelişim programıdır. Araştırmanın nicel verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Ebeveynler için Cinsel İletişim Ölçeği", "Ergenlik Dönemindeki Zihin Yetersizliği Olan Çocukların Cinsel Gelişim Özellikleri Ölçeği" kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri ise " Cinsel Eğitim Programı Ön Değerlendirme Formu" ve "Cinsel Eğitim Programı Değerlendirme Formu" ile toplanmıştır. Çalışmanın nicel verileri SPSS 22 paket programı kullanılarak, nitel verileri ise betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. 6 oturumdan oluşan "Cinsel Gelişim Aile Eğitimi Programı" video ile kayıt altına alınmıştır. Araştırmanın sonucunda cinsel gelişime yönelik aile eğitim programın etkili olduğu, deney grubu katılımcılarının bilgi düzeylerinde artış olduğu görülmüştür. Fakat cinsel eğitim programı katılımcıların cinsel iletişim dilinde herhangi bir farklılık oluşturamamıştır. Eğitim programı sonunda deney grubu katılımcıları çocuklarının sahip olduğu cinsel gelişim özelliklerinden; mahremiyet ve sosyal güven, bedensel gelişim, haz/doyum, cinsel konuların paylaşımı ve cinsel öz bakım alanlarında olumlu değişiklikler yaparken, cinsel davranış sergileme, cinsel taciz ve duygusal değişim alanlarında herhangi bir farklılık oluşturamamışlardır. Araştırma sonucunda uygulanan cinsel gelişime yönelik aile eğitim programının ebeveynlerin bilgi düzeyleri ve farklı cinsel gelişim özellikleri açısından etkili olduğu görülmüştür. Fakat ebeveynlerin ve öğrencilerin cinsel eğitime yönelik bilgi ihtiyaçları hala devam etmektedir. Zihin yetersizliği olan bireyler için eğitim programlarına cinsel eğitime yönelik işlevsel hedefler eklenmeli ve hem ebeveynlere hem de çocuklara yol gösterecek öğretmenlerin cinsel eğitim alanındaki yetkinlikleri arttırılmalıdır.