Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UTKU UYSAL
Danışman: EGEMEN İDİMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:1.ÖZET MULTİPL SKLEROZ'DA BİLİŞSEL FONKSİYON BOZUKLUĞUNUN NÖROPSİKOLO JİK VE NÖROFİZYOLO JİK KORELATLARI Dr. Utku Uysal Amaç: Çalışmamızda birincil hedeflerimiz, Multipl Skleroz' da (MS) nöropsikolojik testler ile bilişsel bozuklukların varlığım ve alt tiplerini; kolay uygulanabilen bir yöntem olarak olaya ilişkin endojen potansiyellerden biri olan Contingent Negative Variation (CNV) patolojilerinin varlığını, nöropsikolojik testler ile CNV arasındaki ilişkinin varlığım belirlemektir. Yöntem: Çalışmaya 59 hasta (47 Relapsing Remitting MS, 12 Sekonder Progresif MS), 35 kontrol olmak üzere toplam 94 denek alındı. Tüm deneklere Beck Depresyon Ölçeği uygulandı ve skoru 17'nin üzerinde olan 9 hasta (8 Relapsing Remitting MS, 1 Sekonder Progresif MS) dışlandı. Kalan hasta ve normal kontrol deneklere PASAT (Paced Auditory Serial Addition Test), Stroop testi, Rey Sözel Öğrenme ve Bellek Testi (RSÖBT), Kontrollü Kelime Çağrışım Testi (KOGÇT), Çizgi Yönü Belirleme Testi (ÇYBT) uygulandı ve birinci uyaran olarak klik sesi, ikinci uyaran olarak ise gözlükten flaş uyan verilerek Fz, Cz ve Pz elektrotlarından CNV ölçümü yapıldı. Bulgular: Hasta grubu 39 Relapsing Remitting MS (RRMS) ve 1 1 Sekonder Progresif MS (SPMS) tanısı almış olan toplam 50, kontrol grubu ise 35 denekten oluşuyordu. PASAT, Stroop interferans puanı dışmda Stroop, KOGÇT, RSÖBT ve ÇYBT puanlan, hasta ve kontrol gruplan arasında anlamlı fark gösterdi (p<0,05). Hastalık alt gruplan ile kontrol grubunun karşılaştınlmasında Stroop interferans puanı da dahil olmak üzere tüm nöropsikolojik test puanlan açısından gruplar arasında anlamlı fark saptandı (p<0,05) ve bu farkın post hoc test ile SPMS grubundan kaynaklandığı görüldü. RRMS, SPMS ve kontrol grubu 3x3 desenli MANOVA yöntemi ile incelendiğinde kayıt alanının, CNV'nin hem alan hem de amplitüd puanlan üzerine etkisinin olduğu, amplitüd puanına aynca hastalık seyrinin de etkisinin olduğu görüldü. Post Hoc analiz Fz ve Cz alanlarından elde edilen alan ve amplütüd ölçümlerinin benzer ama Pz'den farklı olduğunu ortaya koydu. Tam gruplanmn betimsel amplitüd ve alan verileri, özellikle Cz alanında kontrol grubu ve RRMS grubu için elde edilen değerlerin, SPMS grubunda elde edilen değerlerden büyük olduğunu gösterdi.PASAT, tüm nöropsikolojik testler ile korele iken CNV ile nöropsikolojik testler arasında ise belirgin bir korelasyon saptanmadı. Sonuç: Çalışmamız literatür ile uyumlu olarak MS'li hastalarda dikkat, bilgi işlemleme hızı, yürütücü işlevler, sözel akıcılık, sözel bellek, ve görsel-uzamsal algılamada bozukluk olduğunu ortaya koymuştur. MS alt gruplarından SPMS hastalarında bu bozukluk daha belirgindir. PASAT tüm nöropsikolojik testler ile korele olarak, güvenilir bir test olduğunu ortaya koymuştur. Nörofizyolojik bir test olan CNV'nin amplitüd ve alan değerlerinde Cz alanında saptanan düşmenin özellikle SPMS hastalarında önemli olduğu görülmüştür. Ancak CNV için elde edilen bulguların daha ileriye götürülebilmesi için MS hastalığının tüm alt gruplarını içeren, daha çok deneğin katıldığı ve daha çok bölgeye elektrot uygulanarak yapılan çalışmalara gereksinim olduğu düşünülmüştür. Anahtar Sözcükler: Multipl Skleroz, bilişsel işlev bozukluğu, nöropsikolojik değerlendirme, PASAT, Contingent Negative Variation