Total diz protezli hastalarda propriyoseptif egzersiz eğitiminin fonksiyonel durum ve denge üzerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAY KAYAK
Danışman: BAYRAM ÜNVER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalı?mamızda, Bilateral Total Diz Protezi (BTDP) uygulanan hastalarda propriyoseptif rehabilitasyon eğitiminin fonksiyonel durum ve denge üzerine olan etkilerini incelemek amaçlandı. Hastalar ve Yöntem: Çalı?maya, propriyoseptif rehabilitasyon grubunu olu?turan ortalama ya?ları 64.16±9.26 olan 18 bilateral TDP ve klasik rehabilitasyon grubunu olu?turan ortalama ya?ları 63.61±9.64 olan 18 bilateral TDP olmak üzere toplam 36 hasta ve ortalama ya?ları 57.50±8.39 olan 16 sağlıklı birey dahil edilmi?tir. Hastaların preoperatif ve postoperatif 6., 12. ve 26. haftalarda ?The Hospital for Special Surgery? diz skalasına göre diz skorları, diz fleksiyon hareket açıklığı, kas kuvvet değerleri, tampa skalasına göre dü?me korkuları, 6 dk yürüme mesafesi ve 10 basamak inme-çıkma süresi incelenerek Balance Master denge ve performans test cihazı ile fiziksel performans, statik-dinamik denge yönündenkar?ıla?tırılmı?lardır. Her iki gruba da aynı klasik rehabilitasyon programı uygulanmı?, propriyoseptif rehabilitasyon eğitim grubuna ek olarak 8 hafta süresince propriyoseptif egzersizler yaptırılmı?tır. Bulgular: Propriyoseptif rehabilitasyon grubu ile klasik rehabilitasyon grubu arasında preoperatif ve postoperatif 6, 12 ve 26. haftalardaki HSS diz skorları, diz fleksiyon açıları ve diz ekstansör kas kuvvet değerleri bakımından fark olmadığı bulunmu?tur (p>0.05). Her iki grup olgularının 6. , 12. ve 26. hafta HSS diz skorlarında preoperatif döneme göre anlamlı artı? gözlenmi? ve diz fleksiyon açıları postoperatif 6. hafta anlamlı olarak azalmı?tır (p?0.05). Her iki grup olgularının postoperatif 12 ve 26. haftalardaki 10 basamak inme-çıkma süresinin anlamlı olarak azaldığı; propriyoseptif rehabilitasyon grubu olgularının 12. ve 26. hafta 6 dakika yürüme testi mesafesinin ve kontrol grubu 26. hafta değerinin preoperatif mesafeye göre anlamlı olarak arttığı gözlenmi?tir (p?0.05). Olguların benzer preoperatif ve postoperatif tampa skoruna sahip oldukları (p>0.05) ve postoperatif değerlendirmelerinin hepsinde dü?me ve hareket korkularının anlamlı olarak azaldığı bulunmu?tur (p?0.05).2Propriyoseptif ve kontrol grubu olguların preoperatif ve postoperatif kontrollerde statik ve dinamik denge değerlendirilmeleri arasında anlamlı fark bulunmamı?tır (p>0.05). Her iki grupta postoperatif 12. ve 26. haftalarda dinamik dengede anlamlı geli?meler görülmü?tür(p?0.05) .Her iki gruptaki hastalar sağlıklı bireylerle kar?ıla?tırıldığında statik dengede fark görülmezken preoperatif ve postoperatif ritmik öne-arkaya ağırlık aktarma ve tek ayak üzerinde durmadaki salınım derecelerinde farklılıklar gözlendi. Her iki grup BTDP?lilerin sağlıklı gruba göre preoperatif ve postoperatif basamağa çıkma yükselme indeksi daha az, hareket zamanı daha fazla, sağa-sola dönme zamanındaki farklılık daha fazla gözlendi (p?0.05). Preoperatif oturma-kalkma yükselme indeksi yüzdesi sağlıklı gruba göre anlamlı derecede az bulunmu? (p?0.05); postoperatif 6. hafta gravite hattı salınım hızının sağlıklı gruba göre anlamlı derecede daha fazla olduğu saptanmı?tır (p<0.05). Her iki grubun preoperatif sağa-sola dönme zamanı sağlıklılara göre daha fazla bulundu (p?0.05).Tartı?ma- sonuç: Klasik rehabilitasyona ek olarak verilen propriyoseptif egzersizlerin TDP sonrası 26 haftalık dönemde fonksiyonel durum ve denge değerlendirme açısından ek yararı görülmemi?tir. Anahtar Kelimeler: Statik-dinamik denge, bilateral total diz protezi, fiziksel performans, propriyosepsiyon, fizyoterapi