Gebelerde Covid-19 korkusunun kinezyofobi ve fiziksel aktivite seviyesi üzerindeki etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE KARAMAN
Danışman: ÖZGE ÇELİKER TOSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Covid-19 hastalığının hızlı ve agresif bir şekilde tüm dünyaya yayılması ve bu kapsamda alınan tedbirler koronavirüs pandemisi sürecinde hamile kadınları da derin bir şekilde etkilemiştir. Hastalığın kişiler üzerinde oluşturduğu fiziksel ve psikolojik etkileri göz önüne alınarak planlanan çalışmamızın amacı, pandemi sürecinde gebelerde Covid-19 korkusunun kinezyofobi ve fiziksel aktivite seviyesi üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma 18 yaş ve üzerinde olan herhangi bir komplikasyonu bulunmayan ve çalışmaya katılmaya gönüllü olan 488 hamile kadın ile gerçekleştirildi. Gebelerin sosyodemografik bilgileri, gebelik öyküsü bilgileri, Covid-19 bilgileri hazırlanan veri kayıt formu ile kaydedildi. Covid-19 korkusunu değerlendirmek için Koronavirüs Korku Ölçeği (KKÖ), kinezyofobiyi değerlendirmek için Tampa Kinezyofobi Ölçeği (TKÖ), fiziksel aktivite seviyelerini değerlendirmek için de Hamilelik Fiziksel Aktivite Anketi (HFAA) kullanıldı. Tüm anket ve formlar yüz yüze görüşme tekniği ile dolduruldu. Çalışmaya katılan gebelerin %91,6'sında gebeliğin doğal yollarla gerçekleştiği görülmüş ve gebelerin trimesterlere göre dağılımına bakıldığında %40'ının gebeliklerinin üçüncü trimesterinde oldukları bulunmuştur. Katılımcıların %76,8'inde herhangi bir ağrı şikayetinin olmadığı ve %85,7'sinin gebelik sırasında Covid-19 geçirmediği görülmüştür. Gebelerde, Koronavirüs Korku Ölçeği medyan değeri 15, Tampa Kinezyofobi Ölçeği medyan değeri 36 olarak bulunmuştur. Araştırmamızdaki gebelerin %45,3'ünün kinezyofobi düzeyinin yüksek olduğu, çoğunluğunun hafif-orta yoğunlukta fiziksel aktivite düzeyinde oldukları belirlenmiştir. Farklı trimester gruplarındaki gebeler arasında koronavirüs korkusu, kinezyofobi düzeyi, fiziksel aktivite seviyesi açısından anlamlı farklılıklar olmadığı görülmüştür (p>0,05). Koronavirüs Korku Ölçeği ile Tampa Kinezyofobi Ölçeği arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Yüksek koronavirüs korkusunun yüksek seviyede hareket korkusuyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Tampa Kinezyofobi Ölçeği ile orta yoğunluktaki fiziksel aktivite toplam puanı arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Bu çalışmadan elde edilen sonuçlara göre, Covid-19 pandemisi sürecinde gebelerin yaşadığı koronavirüs korkusunun kadınların kinezyofobi seviyeleri üzerinde, yüksek seviyedeki kinezyofobinin ise fiziksel aktivite seviyesi üzerinde etkisinin olduğu görülmüştür. Kinezyofobinin ve uzamış pandemi sürecinin olumsuz etkileri düşünüldüğünde, gebelik dönemi ve sonrasında kadınların fiziksel aktivite programlarına yönlendirilmesi gerekebilir. Bu konuda daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.