Yuvarlakada kavşaklarda dönüş alanındaki gecikmelere göre kapasite değişimlerinin modellenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Dokuz Eylül Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEÇİL BAŞAK UTKU
Danışman: SERHAN TANYEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmada; kapasite hesap yöntemleri, kavşak içinde yaşanan gecikmeler ve kavşak başarımı üzerindeki etkileri tartışılmaya çalışılmıştır. İlk olarak yuvarlakada kavşaklar ve kapasite hesap yöntemleri üzerine bir inceleme yapılmıştır. Kapasite hesap yöntemleri üzerini yapılan inceleme sonucunda; geometrik model ve analitik modelde, sürücülerin öncelik kurallarına uymadığı ters öncelik ve sınırlı öncelik durumlarında iyi sonuçlar alınmadığından, birleşimlerde yaya ve bisikletliler de göz önüne alındığında uygulanabilirliklerini kaybettiklerinden eklenik engelleyici akımlar (EEA) yöntemi çalışmanın devamında ülkemize uyarlanmaya çalışılmıştır. Mevcut yaklaşımlar değerlendirildikten sonra EEA modeli için yeni bir kapasite hesap formülü önerilerek model geliştirilmiştir. Çalışmada ayrıca İzmir'deki beş adet tek şeritli yuvarlakada kavşağa ait gözlemlerden yararlanılarak serbest araç oranı ve geçiş üstünlüğü katsayısı formülleri önerilmiştir. Gözlem değerleri, diğer çalışmalarda önerilen formüllerle elde edilen değerler ve çalışmada önerilen formüllerle hesaplanan değerler karşılaştırılmış, çalışmada önerilen formüllerden elde edilen değerlerin gözlem verileri ile uyum içinde olduğu görülmüştür. Çalışmanın son bölümünde, yaklaşım kolundaki sürücülerin ana akımdaki araçları yavaşlamaya veya durmaya mecbur ettiği sınırlı öncelik ve yaklaşım kolundan gelen akımın dönen akımdan daha büyük olması nedeniyle önceliklerin değiştiği ters öncelik durumlarında kavşak içinde de gecikmelerin yaşanılabileceği konusuna değinilerek bu durumun kavşak başarımı üzerindeki etkisi incelenmiştir.